Magnavita námið stendur yfir tvær annir og er ætlað fólki á aldrinum 55 til 75 ára. Í náminu setja nemendur sér stefnu og markmið fyrir þriðja æviskeiðið til þess að skipuleggja innihaldsríkt líf og fjölga góðum, spennandi og heilbrigðum æviárum.

Fundurinn verður haldinn í stofu M209 í Háskólanum í Reykjavík og er opinn öllum. Kynntu þér þetta spennandi nám en nánar má fræðast um námið hér:
https://www.oh.ru.is/namskeid/magnavita-namid/317543
Námið hefst svo 16. september.

VIð hvetjum öll sem áhuga hafa á að mæta á fundinn. Ef einhverjar spurningar vakna má hafa samband við Írisi Bjarnadóttur, verkefnastjóra, á irisbja@ru.is.

Tilfinningagreind var ein þessara vanræktu gáfna og rannsóknir hafa sýnt að þeir sem hafa hana í ríkum mæina ara vanræktu gökvæli eru mun líklegri til að ná árangri í því sem þeir kjósa að taka sér fyrir hendur en þeir sem hafa háa greindarvísitölu. Fólk með meðalgreind er nefnilega oftast nær með mun betri tilfinningagreind en snillingar og þeim tekst mun betur að höndla verkefni daglegs lífs, samvinnu við aðra og leiða aðra en þeir sem hafa hæsta greindarvísitölu. Nú hafa vísindamenn rannsakað þessa og aðrar tegundir greinda um áratuga skeið og niðurstöðurnar benda allar í sömu átt. Því auðveldara sem þú átt með að lesa í hegðun annarra, skilja þá og umgangast því líklegri ertu til að ná árangri í lífinu. Bestu fréttirnar eru svo þær að allir geta þjálfað þessa greind og aukið hana allt sitt líf.

Tilfinningagreind er að sumu leyti erfitt að skilgreina. Við þekkjum öll fólk sem hefur eitthvað óskilgreint við sig sem gerir það að verkum að öllum líður vel í návist þeirra. Sá einstaklingur hefur líklega mjög góða tilfinningagreind. Þessi skilningur og hlýja hefur einnig áhrif á hvernig þetta fólk tekur ákvarðanir og kemur fram við aðra. Hægt er að skipta henni upp í nokkra þætti alla jafnmiklvæga.

Persónuleg hæfni lýtur að skilningi þínum á sjálfri þér og hvernig þú stjórnar eigin tilfinningalífi. Því betur sem þú þekkir sjálfa þig því líklegri ertu til að sýna öðrum umburðarlyndi og láta þá ekki hafa áhrif á tilfinningar þínar og líðan. Þú ert einnig líklegri til að þekkja eigin tilfinningar og beina þeim í jákvæðan farveg.

Meðvitund um eigin líðan er hæfnin til að skilgreina rétt eigin líðan í tilteknum aðstæðum og vera meðvituð um hvað er að gerast í tilfinningalífi þínu þegar það gerist.

Sjálfstjórn snýst um að rækta með sér sveigjanleika og vinna úr tilfinningum áður en þær hafa neikvæð áhrif á hugsanir þínar og hegðun

Félagsfærni snýst um meðvitund þína um umhverfi þitt, sambönd fólks og leiðtogahæfileika þína. Hér er einnig um að ræða góða hæfni í að skilgreina líðan annarra, skilja hegðun þeirra og hvatir og svara á þann hátt að líklegt sé til að leysa mál eða skila árangri.

Félagsleg meðvitund lýsir hæfileika þínum til að skynja hvað er í gangi í samskiptum milli fólks, þ.e. meta ástandið og skilja það rétt.

Stjórn á samskiptum er hæfileiki þinn til að skilja og vera meðvituð um eigin tilfinningar og annarra og ná stjórn á þeim þannig að samskiptin batni, dýpki sambönd þín og gefi þér eitthvað í stað þess að skapa aukin vanda.

Þrátt fyrir að tilfinningagreind sé þetta mikilvæg er sjaldgæft að hún sé markvisst þjálfuð meðal manna. Meðal þess sem sérfræðingar telja að hollt sé að rækta með sér til að þjálfa tilfinningagreind sína eru:

Aukin jákvæðni. Oftast er eitthvað að í heiminum, samfélaginu, í vinnunni og á heimilinu. Tilfinningagreint fólk lætur slíka hluti ekki valda sér áhyggjum til lengri tíma. Það einbeitir sér að þeim þáttum sem það getur stjórnað, nefnilega eigin hegðun og líðan.

Elfdu orðaforða þinn, einkum þau orð sem lýsa líðan. Allir upplifa margvíslegar tilfinningar á einum degi en rannsóknir sýna að aðeins um 36% mannkyns getur nefnt og skilið á valdi hvaða tilfinningar það er frá einum tíma til annars. Lærðu þess vegna að þekkja orð og hugtök sem geta hjálpað þér að skilgreina það sem er í gangi.

Vertu ákveðinn. Fólk með góða tilfinningagreind segir skýrt og ákveðið vilja sinn og setur öðrum mörk. Það er sömuleiðis tillitssamt, opið fyrir rökum, tilbúið að setja sig í annarra spor og sýna hlýju þegar það á við. Þessir eiginleikar koma ævinlega að góðum notum þegar leysa þarf úr ágreiningi og ólíklegra er að fólk bregðist við með ofsafengnum tilfinningaviðbrögðum.

Vertu forvitinn um annað fólk. Fólk með góða tilfinningagreind hefur áhuga á öðrum. Það skiptir ekki máli hvort það er opið tilfinningalega eða lokað það á sameiginlega löngun til að skilja aðra heyra um líf þeirra og líðan. Forvitnin sprettur nefnilega ekki af illkvittni heldur samlíðan og löngun til að hjálpa.

Geymt en ekki gleymt. Tilfinningagreint fólk á auðvelt með að fyrirgefa misgerðir en það gleymir ekki því sem gert er því í mót. Sá sem brugðist hefur trausti eða komið illa fram getur ekki vænst þess að vera treyst eða að sambandið verði eins náið. Hinn tilfinningagreindi heldur hins vegar ekki í reiðina og veltir sér ekki upp úr gremjunni. Þeir læra af því sem er þeim mótdrægt í samskiptum.


Leyfðu þér að upplifa gleðina. Gleði og fullnægja í lífinu er nokkuð sem hver og einn finnur innra með sér. Hinir tilfinningagreindu vita þetta og eru því ekki að stöðugt að bera sig og aðstæður sínar saman við það sem aðrir hafa eða upplifa. Í hvert sinn sem árangur næst eða eitthvað ánægjulegt gerist leyfðu þér að upplifa gleðina óritskoðaða. Það kann að vera að einhver annar hafi gert betur eða komist auðveldar að markinu en þú ert þar núna og átt skilið klapp á bakið. Láttu einnig skoðanir annarra á áfanga þínum sem vind um eyru þjóta. Þú einn metur hvort um afrek er að ræða eður ei.

Gerðu hlutina skemmtilega. Tilfinningagreint fólk veit hvað veitir því ánægju og ástunda þess vegna vinnu, áhugamál eða afþreyingu sem veitir þeim gleði og það leggur sig fram um að leyfa öðrum að taka þátt í ánægjunni með því. En allir þurfa að gera fleira en gott þykir og lexía Mary Poppins um að gera starfið að leik er góð og allir geta búið sér til skemmtilegan leik úr leiðinlegu rútínu skyldustörfunum.

Það er ekki auðvelt að móðga tilfinningagreinda. Ef þú þekkir sjálfan þig vel og veist hvert þú vilt fara er mjög erfitt að móðga þig. Tilfinningagreint fólk hefur gott sjálfstraust og tekur því ekki nærri sér skoðanir annarra á sér.

Þaggaðu niðri í neikvæðu röddinni í huganum. Flestir þekkja neikvæðu röddina í höfðinu sem stöðugt skammar og setur út á allt sem þeir gera. Fyrsta skrefið í átt að tilfinningagreind er að einfaldlega þagga niður í henni og viðurkenna sjálfan sig sem breyska manneskju sem gerir mistök en bætir einnig fyrir þau. Hrósaðu sjálfri þér fyrir velunnin verkefni og ef þú gerir yfirsjónir fyndu þá út hvað læra má af henni og hvernig hægt er að gera betur.

Með þessu móti getur hver og einn aukið tilfinningagreind sína allt lífið og í kjölfarið bætt eigin líðan og notið aukinnar velgengni. Smátt og smátt munu nefnilega hugsanaferlarnir breytast og hugurinn tileikna sér ný hegðunarmynstur sem eru jákvæðari og betri fyrir þig sem manneskju.

Steingerður Steinarsdóttir ritstjóri Lifðu núna skrifar.

Aðalbjörg Helgadóttir

Áhuga Aðalbjargar Helgadóttur á handverki ýmiss konar má rekja langt aftur í tímann. „Ég var alltaf handavinnunörd í skóla“, segir hún. Aðalbjörg eða Adda eins og hún er kölluð fór í framhaldsnám í Svíþjóð ung að árum.  „Þegar við bjuggum þar var mikið talað um að fólk ætti að „forverkliga sig själv“ eins og það var kallað. Það er að leyfa sér að springa út. Þarna voru allir á námskeiðum og ég lét ekki mitt eftir liggja og fór að sækja alls konar námskeið, meðal annars í leir og vefnaði. Ég fór líka á artþerapíu námskeið þarna úti. Ég átti góða vinkonu , Rósu Steinsdóttur, sem var listmeðferðarfræðingur og þegar ég var að kenna fékk ég hana oft í tíma til mín til að láta nemendur finna hvað listsköpun gerir þeim gott. Hún losar um og það er hægt að vinna með hluti sem er ekki hægt að tala um. Hennar listsköpun hafði mikil áhrif á mig. Stóra ástin í dag er vatnslitun, en ég sneri mér að henni eftir að ég fór á eftirlaun og er búin að vera í 4 ár í Myndlistarskóla Kópavogs sem gefur mér alveg óskaplega mikið“.

Helgi Pétursson

Þegar tónlistin tók yfir hvarf myndlistin

Helgi Pétursson formaður Landssambands eldri borgara og tónlistarmaður, fékk snemma áhuga á að teikna.   „Ég málaði og teiknaði frá barnæsku og dútlaði í þessu einn.  Ég var með mígreni þegar ég var krakki og það var ekki hægt að hafa mig með í fótbolta og slíku.  Dundaði í teikningu og átti japanska liti og vatnsliti.  Reyndar fann ég út að það var auðvelt að mála með vatnslitum á bökunarpappír sem ég bólaði upp á vegg, en mamma var nú ekki  hrifin af því uppátæki, enda gat hún ekki gengið að bökunarpappír á lausu eftir að ég gerði þessa merku uppgötvun.

Ég málaði allt milli himins og jarðar, – reyndi fyrir mér með portrett og verkin hrúguðust upp.  Aðeins ein mynd hefur komist í gegnum flutninga – blýhantsteikning af bátum í fjörunni á Kársnesi í Kópavoginum, ég held að ég hafi verið tólf, þrettán ára.

Skrýtið var það, að þegar tónlstin tók yfir – hvarf myndlistin alveg til hliðar og ég greip ekki í að teikna og mála fyrr en fyrir einum tíu árum þegar krakkarnir gáfu mér myndlistarnámskeið  í jólagjöf“.

Vilborg Gunnlaugsdóttir

Gaf sér ekki tíma vegna vinnunnar

Vilborg Gunnlaugsdóttir var oft í krefjandi störfum á meðan hún var á vinnumarkaðinum en fór, þegar á leið að stunda samhliða vinnunni alls kyns námskeið sem tengdust myndlist.  „Ég byrjaði 1966 að mála á postulín undir handleiðslu frábærra kennara, fyrst Sæmundar Sigurðssonar í fjölmörg ár.  Síðar lærði ég gler- og postulínsmálun hjá Ninný (Jónínu Magnúsdóttur).

Ég hef alltaf heillast af myndlist, ekki síst málverkum, og langaði að prófa sjálf.   En ég gaf mér aldrei tíma til þess vegna langs vinnudags alla tíð.  En vorið 1998 tók ég nokkurra vikna leyfi frá vinnu og notaði tækifærið til að fara á námskeið í Myndlistarskóla Kópavogs.

Byrjaði ég þar í grunnnámi í teikningu í 3 annir.  Þar með opnuðust nýjar víddir og ég fór á  námskeið í vatnslitamálun í skólanum, samhliða vinnunni.   Var ég þar við vatnslitamálun alla vetur síðan fram til vors 2019, og naut leiðsagnar frábærra kennara. Skal þar fyrst og fremst nefna Erlu Sigurðardóttur, og síðar Derek Mundell og Stepen Lárus Stepen. Auk þess hef ég sótt námskeið hjá ýmsum erlendum listamönnum, bæði hérlendis og erlendis og  hef eingöngu einbeitt mér að vatnslitamálun“.

Vilborg hefur algerlega snúið sér að vatnslitun

Sótti myndlistarnámskeið þar til hann gat ekki meira

Myndlistarskólar á höfuðborgarsvæðinu bjóða uppá myndlistarnámskeið meðal annars fyrir eldra fólk og Félag eldri borgara í Reykjavík er einnig að hleypa af stokkunum nýju myndlistarnámskeiði. Blaðamaður hafði samband við Myndlistarskóla Kópavogs og ræddi við Sigríði Einarsdóttur annan stofnenda skólans, en hún vinnur þar enn, orðin 87 ára. Sólveig Jónasdóttir sem stofnaði skólann ásamt henni fyrir 35 árum, er hins vegar hætt. „Hún situr í stjórn skólans og er tíu árum yngri en ég. Hún er bara unglamb“, segir Sigríður hlæjandi. Hún segir að það hafi færst í vöxt að eldra fólk sæki myndlistarnámskeið, en skólinn hefur frá upphafi verið opinn öllum, frá 6 ára og uppúr. Einn nemandi var farinn að sjá illa og gat ekki lengur ekið. „Hann fékk þennan til að keyra sig í dag og annan á morgun og sótti námskeið þar til hann gat ekki meira“, segir Sigríður.

Gefur mikið að stunda myndlist og njóta hennar

En hvaða þýðingu hefur myndlistin fyrir viðmælendurna þrjá.

„Ég hef mikla ánægju af að mála, og finnst glíman við litina, birtuna og vatnið mjög skemmtileg og ögrandi“, segir Vilborg.  „Að leyfa þeim að flæða og reyna að stjórna þeim mátulega mikið.  En það er ekki þar með sagt að ég hafi alltaf betur í þeirri glímu!!

Vorið 2019 gafst mér tækifæri til að vera með í stofnun nýs myndlistargallerís í Reykjavík, GALLERÍIÐ heitir það og er á  Skólavörðustíg 20. Þar hef ég átt mjög ánægjuleg ár, og notið þess að vera þar með frábæru listafólki. Hefur vera mín í galleríinu einnig opnað augu mín meira fyrir fjölbreytilegri list.

Að njóta myndlistar gefur mér mikið, og hef ég reynt að skoða og njóta þeirra sýninga sem í boði eru“.

Fjöllin eftir Helga Pétursson

Litir og tónar af sama meiði

Helgi segir myndlistina gefa sér mikið. „Myndlistin hefur auðvitað alltaf blundað í bakhöndinni,  Sigfús Halldórsson, sá góði maður, sagði mér að litirnir og tónarnir væru af sama meiði.  Ég trúi þvi og hef séð það, en get ekki útskýrt það. Svo er ég ofboðslega feiminn með mína myndlist – fer nánast með þetta eins og mannsmorð. En ég hef  haft uppburði í mér til að sækja námskeið hjá minni góðu vinkomu, Þuríði Sigurðardóttur, með öðru fólki og lifði það alveg af.

Svo málaði ég heil ósköp þessi ár sem við vorum úti á Jótlandi. Það bjó þessi fína listakona í húsinu og áður en ég vissi af var ég komin með verk á sýningu með nokkrum öðrum. Þar sem enginn þekkir mann, þar er gott að vera og allt það.  Seldi tíu myndir.

Myndlistin gefur mér mikið – sérstaklega að átta sig á myndbyggingu og handbragði, enda er ég oft beðinn um að fara frá málverkum á listasöfnum, þar sem ég hef verið með nefið niðri í verkunum. En ég er að upplagi mjög latur og þarf því að taka mig upp á hnakkadrambinu til þess að halda áfram. Það kemur að því“.

Jökull Aðalbjargar

Vatnslitirnir eru svo flæðandi

Listin var aldrei langt undan í lífi Öddu sem starfaði sem framhaldsskólakennari og leiðsögukona þar til hún fór á eftirlaun og tók ástfóstri við vatnslitina.  „Þeir eru svo flæðandi, það er svo gaman að leika sér með þá. Maður hefur ekkert endilega stjórn á þeim, en því meira sem þeir flæða þykir það flottara, segja kennararnir. Þá sé maður að ná tækninni. Ég mála öll gjafakort sem ég sendi. Svo hef ég sett nokkrar myndir í ramma og hengt upp heima, en ég vil ekki þröngva uppá fólk myndum sem ég mála.  Við sem vorum saman á námskeiði í Myndlistarskóla Kópavogs erum núna búin að fá okkur sal út í bæ, þar sem við komum saman í einu sinni í viku og málum  frjálst. Það er svo góð stemming í hópnum, við göngum á milli og skoðum hvert hjá öðru, gefum komment og þetta er afskaplega gefandi“.

Fer í rólegheitum yfir kaflana

Torfi segist ánægður með að kennarar við háskólann séu með námskeiðin hjá Endurmenntun. Hann segist fá mikið út úr kennslunni. „Það er farið í rólegheitum yfir þetta kafla fyrir kafla, sem er mjög skemmtilegt og áhugvert. Ég staldra við orðtök, fer yfir það sem er á seyði í sögunni og reyni að draga fram dýpri merkningu hennar. Ég fer einnig yfir það sem fræðimenn, bæði yngri og eldri segja um söguna. Svo eru nemendurnir vel menntað og upplýst fólk sem kemur með skemmtilegar spurningar“, segir hann.

Stundum lætur fólk ástríðurnar hlaupa með sig í gönur

Þótt Njála segi frá miklum ástríðum og sé harmþrungin saga, gerist ýmislegt spaugilegt í henni líka. „Það er gott og vont fólk í sögunni og stundum gerir gott fólk vonda hluti og lætur ástríðurnar hlaupa með sig í gönur“, segir Torfi og bætir við að kvenpersónur sögunnar séu mjög áhugaverðar og fjölbreyttar. „Þetta birtist snemma í sögunni þegar Hrútur föðurbróðir Hallgerðar, spyr í veislu þar sem Hallgerður er ung að árum, hvaðan þjófsaugu séu komin í fjölskylduna. Svo er það Gunnhildur Noregsdrottning sem skipar Hrúti að koma og sofa hjá sér. Hann vill halda heim til heitkonu sinnar á Íslandi og þá leggur hún það á hann, að hann muni aldrei geta notið heitkonunnar. Hvers vegna gerir hún þetta? Vegna þess að hann er ekki hreinskilinn við hana“, segir Torfi.

Lesandinn hættir að hafa samúð með Hallgerði

Torfi segir að þótt Hallgerður sé skaphörð hafi lesandinn samúð með henni. „Hún er gift fyrsta sinni gegn vilja sínum og Þjóstólfur fóstri hennar drepur eiginmanninn, vegna þess að hann lagði hendur á hana. Hann drepur einnig eiginmann númer tvö, sem Hallgerður elskaði. Þegar hún giftist Gunnari hættir lesandinn að hafa samúð með henni. Hún fer fram með svo miklu offorsi. Góður höfundur getur stýrt samúð lesandans með persónunum. Höfundur Njálu dregur upp mikið af flottum og mótsagnakenndum persónum, svo er hann svo góður í að sviðsetja samtöl“, segir Torfi.

Hélt stórveislur og þurfti að skemmta gestum

Áhugamenn um Íslendingasögurnar í nútímanum hafa mikil velt höfundi Njálu fyrir sér, hver var hann eiginlega?  Um það hafa verið settar fram margar kenningar.  Fyrr á öldum var lítið spáð í höfunda sagnanna, enda unnu þeir stundum saman, tóku efni hver frá öðrum og bættu jafnvel við sögurnar ýmsu frá eigin brjósti.  Torfi segir að Hermann Pálsson prófessor í Edinborg hafi skrifað um uppruna Njálu. „Hann hélt því fram að Árni Þorláksson biskup í Skálholti á síðari hluta 13.aldar væri höfundur hennar. Rökin sem hann tínir til eru staðarþekking Njáluhöfundar sem kemur heim og saman við það sem við getum vitað um ferðir Árna, auk þess sem hann var afkomandi ýmissa persónas sögunnar sem augljóslega hafa samúð höfundar. Árni var góður túlkandi Biblíunnar og hélt stórveislur á sinni tíð. Hann var mannasættir og hafði til að bera mikinn persónuleika“, segir hann.

Kirkjunnar menn höfðu þekkingu á innra lífi fólks

„Ég er svolítið hallur undir kenningu Hermanns. Höfundur Njálu var mannasættir og áhugasamur um lög og það var Árni líka. Svo hélt hann stórveislur, sem stóðu oft í marga daga. Brúðkaupsveislur stóðu í viku og jólaboð í tvær vikur.  Sagnaritunin spratt þannig af þörf fyrir að skemmta gestunum.  Árni biskup var manngerðin til að semja þetta. Sumum finnst fráleitt, að kirkjunnar maður hafi skrifað um ástir, hættulegar konur og bardaga, en kirkjunnar menn eru líka menn. Þeir voru á þessum tíma vanir að heyra alls kyns sögur, þeir voru skriftafeður og höfðu þekkingu á innra lífi fólks. Mér finnst þetta ekki fráleitt“, segir Torfi að lokum.

Mynd: Eldsveitir.is

Meðalævilengd Íslendinga árið 1900 var innan við 50 ár en er nú um 81 ár meðal karla og 84 ár meðal kvenna. Því miður einkennast síðustu æviár margra af ýmsum erfiðleikum og heilsubresti. Þau Guðfinna Sesselja Bjarnadóttir, Benedikt Olgeirsson og Sigríður Olgeirsdóttir veltu þessu fyrir sér og hafa stofnað félagið Magnavita, eða magnað líf. Magnavita, í samstarfi við Háskólann í Reykjavík (HR), býður nú upp á eins árs nám þar sem þriðja æviskeiðið er tekið markvisst fyrir. Í náminu setja nemendur sér skýra stefnu og markmið fyrir þriðja æviskeiðið til þess að skipuleggja innihaldsríkt líf. Tilgangurinn með náminu er að fjölga heilbrigðum æviárum nemenda, að þeir verði virkir þátttakendur í samfélaginu sem lengst, njóti frelsisins sem fylgir þriðja æviskeiðinu og að hver og einn geti nýtt tímann sinn sem allra best á eigin forsendum.

Magnvita námið

Magnavita námið tekur yfir tvær annir, það hefst í janúar 2023 og því lýkur í desember, kennt er í HR einn dag í viku, á þriðjudögum. Það er ætlað fólki á aldrinum 55-75 ára. Námið er byggt upp á tíu þriggja daga námskeiðum og það fyrsta er um tilgang lífsins. Fjallað er um mikilvægi þess að hlakka til að vakna á morgnana, að við séum að fást við verðug verkefni og höfum góða sýn á eigið líf og framtíð. Gauti Grétarsson sér um námskeið þar sem hann fer yfir líkamlegt ástand okkar og kennir okkur um mikilvægi hreyfingar og líkamlegrar virkni. Haukur Ingi Jónasson kennir námskeið sem ber yfirskriftina heimspeki og hamingja sem fjallar með skapandi og þróttmiklum hætti um listina að lifa. Þá kennir Lukka Pálsdóttir hjá Greenfit um leiðir til þess að fjölga heilbrigðum æviárum. Sigríður Olgeirsdóttir verður með námskeið sem við köllum störf, nýsköpun og fjármál þar sem reynt er að finna út með hverjum og einum hvað viðkomandi langar að gera til að auka virkni og taka þátt í atvinnulífinu og samfélaginu. Á seinni önninni eru námskeið um félagslega virkni og tengsl, um húmor og hamingju, menningu og listir, markmiðasetningu o.fl.

Hvernig varð hugmyndin að þessu námi til?

Guðfinna hefur komið víða við í atvinnulífinu, var til dæmis fyrsti rektor Háskólans í Reykjavík og er fyrrverandi alþingismaður. Hún segir að Benedikt hafi nálgast hana með hugmyndina sem nú er orðin að veruleika, með stofnun Magnavita. Hún hafði þá verið að hugsa á svipuðum nótum um þriðja aldursskeiðið.

,,Ég hef sagt þessa sögu áður en þannig var að við hjónin vorum stödd í Bandaríkjunum sumarið 2019 en þá var maðurinn minn að undirbúa það að fara á eftirlaun,“ segir Guðfinna sem sjálf er nú 65 ára. ,,Við hringdum í nokkra prófessora sem voru að kenna okkur þegar við vorum þar í námi fyrir 35 árum og voru nú komnir á eftirlaun. Vel var mætt og þau buðu okkur í dásamlegan kvöldverð og áttu með okkur ánægjulega kvöldstund. Svo segi ég við þau í einhverjum ærslaskap: Eigið þið ekki einhver ráð fyrir okkur þar sem þið eruð svo miklu eldri en við og eftirlaunaaldurinn nálgast óðfluga hjá okkur. Sá sem svaraði fyrstur nefndi atriði sem hafði mikil áhrif á mig en hann sagði: Þið verðið bara að passa eitt. ,,Never retire from something, you have to retire to something.“ Þessi setning fangaði mig og ég spurði strax hvað þau hjónin hefðu gert þegar eftirlaunaaldurinn var kominn í þeirra lífi. Hann sagði að þau hefðu farið til austrænna landa og lært að verða tai chi meistarar. Þetta þótti mér áhrifamikið því hvað er betra á þessu aldursskeiði en að vera virk, velja verðug viðfangsefni og hlakka til á hverjum degi að takast á við þau. Þetta varð mér mjög mikil hvatning og staðfesti það sem ég hafði hugsað.“

Við gætum orðið 100 ára – þriðja æviskeiðið er uppskerutími

Guðfinna segir frá því þegar hún var að ræða við dótturson sinn fyrir rúmi ári og útskýra fyrir honum valkostina sem maður hefur á hans aldri en hann var að byrja í framhaldsskóla. ,,Ég teiknaði upp lífsins tré og útskýrði fyrir honum æviskeiðin og að hans biði óendanlega fjölbreyttir og skemmtilegir valkostir. Í lok frásagnar tók ég línu í tréð og klippti efstu laufin af og benti á að eftir vissan aldur væri ekki neitt sérstakt í boði.

Staðreyndin er auðvitað sú að börnin sem eru að fæðast núna munu mörg hver líklega ná að verða hundrað ára og meira að segja nokkur fjöldi þeirra sem nú eru á miðjum aldri. Eigum við þá bara að láta setja okkur til hliðar á þriðja æviskeiðinu þegar mögulega eru eftir 30-40 ár ef við höldum rétt á spilunum. Það felst magnaður mannauður í fólki sem býr yfir visku og reynslu 3ja æviskeiðsins. Við þurfum að endurskoða afstöðu okkar til þeirra, breyta hugarfari og orðræðu í samfélaginu og aðstæðum í atvinnulífinu því margir vilja vera virkir í atvinnulífinu mun lengur en nú er, en þó flestir á sínum eigin forsendum.

Ákvað að hætta fastri vinnu sextugur

Benedikt hefur komið víða við í atvinnulífinu og var meðal annars aðstoðarforstjóri á Landspítalanum um tíma ásamt fleiru. ,,Ég var löngu búinn að ákveða að ég ætlaði að byrja að stýra tíma mínum sjálfur þegar ég yrði sextugur,“ segir Benedikt. ,,Mér leið þannig að það væri bjart fram undan en ég var að nálgast hefðbundin starfslok og langaði að búa til fyrirtæki. Ég hitti fjölda manns og meðal annars Guðfinnu og fann út að hún hafði verið að hugsa á svipuðum nótum. Það endaði þannig að við vorum þrjú sem stóðum saman að því að stofna Magnavita fyrr á árinu. Með okkur var líka Sigríður Olgeirsdóttir, sem einnig hefur komið víða við í atvinnulífinu, var síðast yfir upplýsingatækni og -rekstri hjá Íslandsbanka. Einnig tók Tryggvi Pálsson þátt í hugmyndavinnunni.“

Lykillinn að lífshamingjunni

Benedikt segir mikla áherslu hjá fólki á miðjum aldri vera á húsnæðisbreytingar. ,,Auðvitað skiptir húsnæðið miklu máli. Það er þó ekki síður mikilvægt að hafa skýran lífstilgang, sterkt tengslanet, verðug viðfangsefni, vitsmunalega örvun, lífsgleði og hreysti. Hreysti má flokka í líkamlega, andlega, félagslega og fjárhagslega hreysti. Þessir þættir tengjast innbyrðis en þurfa allir að vera í sem bestu standi, í því liggur áherslan okkar. Magnavita námið snýst um þessa þætti enda er gagnreynd þekking að baki okkar starfi.

Ég vann í heilbrigðiskerfinu í tíu ár og víða er góð þjónusta en þar er einnig mikill vandi. Sú þjónusta er ekki okkar vettvangur. Athygli okkar er á daglegt líf þegar fastri starfsævi lýkur og við í Magnavita leggjum áherslu á að undirbúa þriðja æviskeiðið áður en að því kemur eða sem fyrst eftir að það hefst, markhópur okkar er á aldrinum 55-75 ára. Fyrir marga er breytingin eftir að föstu starfi lýkur svo miklu meiri en fólk átti von á. Hugmynd margra er þannig að fólk eigi að setjast í helgan stein og allt verði svo rólegt og gott á þessu æviskeiði. Raunveruleikinn er sá að margt fólk missir tengslanet og félagsskapurinn verður allt í einu miklu snauðari. Þess vegna skiptir svo miklu máli að skipuleggja innihaldsríkt líf.“

Forvarnir og lífsstílssjúkdómar

Guðfinna segir að íslensk þjóð sé mjög aftarlega á merinni hvað varðar forvarnir. ,,Ef við tölum um heilbrigð æviár þá er mjög mikill munur á meðal ævilengd (lifespan) og heilsutímabili lífsins (healthspan) í hinum vestræna heimi. Í Bandaríkjunum eru t.d. meðal lífslíkur 80 ár en heilsutímabilið 66 ár, þar skeikar 14 árum. Svipuð rannsókn var gerð á Bretlandi og þar munar 16 árum. Þá spyr maður sig hvers virði er að verða níutíu eða hundrað ára ef síðustu 15 til 20 árin einkennast af heilsubresti. Við kærum okkur ekkert um það en góðu fréttirnar eru þær að við getum gert eitthvað í þessu sjálf. Lífsgæði snúast um marga þætti, yfir sumum höfum við vald og öðrum ekki. Hver og einn þarf að taka ábyrgð á sjálfum sér og læra hvernig við getum best notið æviáranna sem heilbrigðir og virkir þátttakendur í samfélaginu.

Einmanaleiki og tilgangsleysi drepur

,,Talið er að áhrif einmanaleika á þriðja æviskeiði jafngildi því að reykja 15 sígarettur á dag og allir vita hvað það gerir okkur,“ segir Benedikt ,,Einmanaleiki og tilgangsleysi hrjáir sífellt fleiri manneskjur og önnur aldursskeið upplifa því miður einnig einmanaleika. En rannsóknir sýna að einmanaleiki á þriðja æviskeiði er dauðans alvara.“

Starfslok eru ein mest krefjandi umbreytingin í lífinu

,,Að hætta föstu starfi er ein mest krefjandi umbreyting í lífi fólks,“ segir Benedikt. ,,Miklu meira krefjandi en fólk áttar sig á. Eins dags starfslokanámskeið er algerlega ófullnægjandi til undirbúnings. Allt í einu yfirgefum við hlutverk sem hefur einkennt lífið lengi og það reynist mörgum erfitt. Magnavita námið er eins árs ferðalag þar sem unnið er með alla helstu þætti sem skila okkur innihaldsríku lífi á 3ja æviskeiðinu, lífi sem einkennist af virkni, hreysti og hamingju.

Við, sem erum á þriðja æviskeiðinu, ætlum ekki að sætta okkur við það að verða hliðarsett af því við erum eldri. Við ætlum að halda áfram að taka þátt í samfélaginu og skipta máli. Framtíðarsýn Magnavita snýst um að þriðja æviskeiðið verði það besta, þá er uppskerutími og hann á að vera á forsendum hvers og eins. Við erum búin að leggja mikið fram og viljum halda því áfram,“ segja þau Guðfinna og Benedikt.

Sólveig Baldursdóttir, blaðamaður Lifðu núna skrifar.

sjá magnavita.is

]]> https://lifdununa.is/grein/viljum-lika-opna-huga-karla-fyrir-starfslokanaminu/ Thu, 15 Jun 2023 08:19:41 +0000 https://lifdununa.is/?p=44077 Magnavita-námið gengur út á að hjálpa nemendum að finna spennandi leiðir  til þess að vera áfram virkir þegar aldurinn færist yfir, hvort sem það er í starfi, nýju áhugamáli sem fólk finnur sér, í sjálfboðaliðastarfi eða hverju því sem heillar og höfðar til fólks“, segir Sigríður Olgeirsdóttir kerfisfræðingur, sem er einn af stofnendum Magnavita og kennir auk þess um nýsköpun og fjármál í náminu sem Magnavita og Háskólinn í Reykjavík hleyptu af stokkunum á síðasta ári, en það er ætlað fólki sem er farið að huga að starfslokum eða er hætt í fullu starfi.

Hvað langar mig að gera?

Sigríður hefur ásamt Georg Lúðvíkssyni stofnanda fyrirtækisins Meniga kennt námskeið sem heitir Störf, nýsköpun og fjármál.  „Georg Lúðvíksson hefur tekið fjármálahlutann“, segir Sigríður „En minn hluti námskeiðsins hefur snúist um störf og nýsköpun, þar sem nemendur fást við spurningar eins og Hvað langar mig að gera? Hvernig langar mig að verja tímanum? Hugmyndin snýst um að vera virk eða virkur á eigin forsendum, gera eitthvað sem fólk hefur lengi langað til eins og til dæmis að stofna fyrirtæki, rétt eins og við hjá Magnavita gerðum, taka þátt í gigg-hagkerfinu, sem snýst um að taka að sér afmörkuð verkefni,  eða jafnvel helga sig félagsmálum. Kraftmikill gestafyrirlesari, Sigrún Guðjónsdóttir viðskiptaþjálfi kom á námskeiðið, en hún hefur það að atvinnu að hjálpa konum að stofna fyrirtæki á netinu, búa til námskeið, fræðsluefni eða veita markþjálfun. Endalausir möguleikar felast í að bjóða þjónustu og námskeið á netinu og hefur Sigrún hálpað þúsundum kvenna við að stofna fyrirtæki á netinu með góðum árangri. Ég held að fyrirlesturinn hennar hafi verið hvatning fyrir marga“, segir Sigríður.

Sextugir þrisvar sinnum líklegri til að ná árangri í nýsköpun

Sigríður greinir blaðamanni Lifðu núna frá rannsókn sem birtist í nóvember í fyrra, sem sýnir að 60 ára einstaklingur er þrisvar sinnum líklegri til að ná árangri í nýsköpun en 30 ára einstaklingur. Hún segir eldra fólkið búa yfir dýrmætri þekkingu og reynslu sem ekki sé borin nægilega mikil virðing fyrir í samfélaginu og oft virðist lítill áhugi á að nýta.  „Unglingadýrkunin er mikil“, bætir hún við. „Það er mikið horft til unga fólksins og 45 ára er algengur aldur fyrir fólk að stofna fyrirtæki. Með því að blanda saman ungum og eldri einstaklingum aukast líkur á að góður árangur náist“, segir hún.

Háskólamenntun ekki skilyrði fyrir inngöngu í námið

Fyrsti hópurinn í Magnavita-náminu er hálfnaður með námið og  Sigríður segir að þau hjá Magnavita séu að fá endurgjöf frá nemendum sem eru gríðarlega ánægðir með námið enda hafa margir þegar gert breytingar í sínu lífi, breytingar sem hafa veitt þeim meiri hamingju og aukna lífsfyllingu. Rúmlega 30 manns eru núna í náminu. „Nemendur eru með alls konar menntun og úr öllum atvinnugreinum, sem gerir hópinn mjög fjölbreyttan. Háskólamenntun er ekki skilyrði fyrir inngöngu í námið, það þarf bara að hafa áhuga og vilja til að gera þriðja æviskeiðið að því besta, enda er markmið námsins að fjölga spennandi og heilbrigðum æviárum. Engin próf eru í náminu, heldur lokaverkefni sem menn geta ýmist unnið hver fyrir sig eða saman“, segir hún.

Tíu ára sýn og að setja sér markmið

„Við bindum vonir við að fá áhugaverð lokaverkefni og að nemendur setji sér markmið sem stuðla að því að fólk geti áfram verið virkt og notið lífsins sem allra best. Gróflega mætti skipta ævinni í þrjú æviskeið, í upphafi snýst lífið um að læra sem mest, annað æviskeiðið snýst um þáttöku í atvinnulífinu, við undirbúum okkur vel undir þessi fyrstu tvö æviskeið en ekki er síður mikilvægt að undirbúa þriðja æviskeiðið. Hversu oft höfum við ekki farið á námskeið til að verða betri í starfi? Magnavita-námið snýst sem sagt um að undirbúa þriðja æviskeiðið sem á að vera á þínum forsendum“, segir Sigríður. Hún áréttar að margir hafi tekið þátt í stefnumótun í sínum störfum á vinnumarkaði.  Sjálf fór hún í persónulega stefnumótun fyrir rúmu ári síðan.  „ Ég skilgreindi 10 ára sýn, setti mér markmið og útbjó aðgerðaáætlun, rétt eins og ég hafði gert í vinnunni. Það er gríðarlega mikilvægt að hver og einn setji sér markmið. Hvað vil ég gera? Annars verður lífið mögulega tilviljunum háð, sem er að sjálfsögðu í lagi ef fólk vill það. En ef þú vilt vera í ökumannssætinu í eigin lífi þá þarftu að vinna að eigin markmiðum og spyrja Hvað er það sem ég brenn fyrir, hvað er það sem ég vil láta gerast?“, segir hún.

Karlmenn missa oft bæði tilganginn og félagskapinn við starfslok

Sigríður segir fjármálin mikilvæg í öllu þessu samhengi. Georg hafi útbúið vinnuskjal sem gerir fólki kleift að kortleggja stöðuna í fjármálum til að átta sig á því hvar það stendur. Þannig fæst góð yfirsýn yfir fjármálin á þriðja æviskeiðinu og hægt er að setja sér markmið út frá fjárhagslegri stöðu.

Meirihluti nemenda í náminu er konur en Sigríður segir það mat aðstandenda námsins að karlmenn þurfi jafnvel meira á svona námi að halda en konur. „Vinnan hefur oft skipað stærra hlutvek í lífi þeirra og félagslegum tengslum. Þegar þeir hætta störfum, missa þeir oft tilganginn og félagsskapinn. Við viljum opna huga þeirra fyrir þessu námi, karlarnir í náminu núna eru fjórir og þeir eru ekki síður ánægðir en konurnar. Fyrir hjón getur verið áhugavert að fara í námið saman til að velta fyrir sér þeim breytingum sem verða á lífsstíl og taktinum í lífinu á þriðja æviskeiðinu og hvernig þau geta sem best aukið sína lífsfyllingu. Það þarf að huga að hreyfingu og virkni, andlegri og líkamlegri heilsu, félagslegum tengslum og fjármálum. Finna sér áhugaverð viðfangsefni, það þarf ekki endilega að vera starf, en mikilvægt að hafa eitthvað viðfagnsefni til að hlakka til á hverjum degi“, segir hún að lokum.

Opið er fyrir umsóknir í Magnavita-námið sem hefst nú í haust. Sjá meira um námið með því að smella hér.

Hér er einnig viðtal sem birtist við aðstandendur námsins sem birtist fyrir nokkru á Lifðu núna síðunni.

Sívinsæl Íslendingasagnanámskeið

Íslendingasagnanámskeið Endurmenntunar hafa verið gríðarlega vinsæl í gegnum áratugi en um 200 manns eru nú á námskeiði um Sturlungu og um 20% þátttakenda eru í fjarnámi.  „Mörg þeirra sem sækja Íslendingasagnanámskeiðin koma ár eftir ár fyrir fróðleikinn og félagsskapinn. Þetta er dýrmætur félagsskapur fyrir marga“, segir Jóhanna og bætir við að fólk geti þegar farið að láta sig hlakka til námskeiðs Torfa Tuliniusar um Laxdælu sem verður á dagskrá eftir áramót. Það er þó óþarfi að láta sér leiðast þangað til enda nóg um að vera hjá Endurmenntun.

Eldri borgara afsáttur hjá EHÍ

Eldri borgurum er veittur 10% afsláttur af námskeiðsgjaldi hjá Endurmenntun. Afslátturinn er tengdur kennitölu viðskiptavina og virkjast sjálfkrafa þegar greiðsluseðill fer út. Þeir sem skrá sig á fimm eða fleiri námskeið á sama misseri fá 20% afslátt af námskeiðsgjöldunum.  Þá selur EHÍ gjafabréf, sem geta hentað námsfúsum eldri borgurum sem eru hvergi hætt að læra. Hægt er að versla gjafabréfin á yay.is

Mikill fjöldi námskeiða í boði á þessu misseri

Námskeið Endurmenntunar eru fjölbreytt og geta hentað bæði þeim sem eru á vinnumarkaði og vilja styrkja sig í starfi og þeim sem vilja fræðast um skemmtileg viðfangsefni á sviði menninga og lista. Á misserinu sem nú stendur yfir eru hátt á annað hundrað námskeið í boði ýmist í stað- eða fjarkennslu.

Námskeið í skapandi skrifum og ættfræði hafa verið vinsæl meðal eldra fólks og þau eru enn í boði. Þá má nefna skemmtileg námskeið um Garðfugla, Draumaráðningar og ótal margt fleira. Nokkur námskeið eru talin upp hér fyrir neðan, en vefur EHÍ hefur einnig að geyma mjög aðgengilegar upplýsingar um námskeiðin og hann má skoða hér.

Að ferðast með lest – brunað áfram á vit ævintýranna  

Á námskeiðinu 7.nóvember verður fjallað um ferðalög með lestum en sérstök áhersla er lögð á lestarferðir í Evrópu og hvernig hægt er að komast um á þægilegan hátt, styttri og lengri leiðir. Farið verður yfir praktíska hluti, hvernig hægt er að skipuleggja og bera sig að á lestarstöðvum. Sérstaklega verður fjallað um undraheim næturlestanna, hvernig þær hafa fengið uppreisn æru og þá athygli sem þær eiga skilið á tímum þegar allir ábyrgir ferðalangar huga að kolefnisfótspori sínu. Sjá meiri upplýsingar hér.

Umsjónarmaður er Guðrún Ólafsdóttir, reyndur ferðalangur með meiru.

Smásagnaskrif   

Á námskeiðinu 8. nóvember verður smásagan skoðuð í sögulegu samhengi og rýnt í verk nokkurra þekktra smásagnahöfunda. Þá verður nákvæmlega farið yfir ólíkar leiðir og hina náttúrulegu afmörkun efnis smásögunnar. Nemendur fá einfaldar skýringar, viðeigandi verkefni og fjölmörg dæmi sem opna skilning. Til allra verkþátta er vandað og öllum leiðbeiningum fylgt úr hlaði með sérsniðnum æfingum. Kennari er Kristján Hreinsson, skáld og heimspekingur. Sjá meira um námskeiðið hér.

Ástand íslensku eldstöðvanna um þessar mundir.

Óvenjumörg eldstöðvakerfi á Íslandi hafa nýlega sýnt merki um aukna virkni. Auk kerfanna á Reykjanesskaga má telja Grímsvötn, Bárðarbungu, Heklu, Öskju, Öræfajökul og Ljósufjöll. Á námskeiðinu sem verður haldið 23. – 30.nóvember verður farið yfir helstu aðferðir sem beitt er til að greina ástand kerfanna og líklega þróun atburða.

Páll Einarsson, prófessor emeritus í jarðeðlisfræði við HÍ sér um námskeiðið, sjá meiri upplýsingar hér.

Gönguferðir á Tenerife

Tenerife hefur upp á ýmislegt meira að bjóða en sól og strendur. Áhugafólk um útivist og göngur sækir gjarnan þangað, enda eru í boði óteljandi gönguleiðir, í fjölbreyttu landslagi. Þar ættu allir að geta fundið gönguleið á því erfiðleikastigi sem hentar hverju sinni. Ekki spillir heldur veðurfarið fyrir, en eyjan er sérlega aðlaðandi fyrir göngur að vetrarlagi.

Hnitmiðað námskeið 10. nóvember sem hefur það markmið að búa þátttakendur undir gönguferðir á eigin vegum á Tenerife Umsjón námskeiðs hefur Snæfríður Ingadóttir ferðalangur með meiru og hérna má sjá meiri upplýsingar um það.

Farið til vesturheims kostaði 169 krónur

Þau voru nýlega á námskeiðinu Vestur Íslendingar, saga og samskipti, sem Stefán Halldórsson sá um, en það var haldið hjá Endurmenntun HÍ.   Það var uppúr 1850 sem menn fóru að hugsa sér til ferðar vestur um haf, burtu frá fátæktarbasli hér á landi, þar sem atvinnutækifæri voru takmörkuð og fólk sat því fast í fátæktargildru. Menn héldu til Vesturheims í leit að betra lífi.  Þegar náttúruhamfarir áttu sér stað um 1875, jukust vesturferðirnar til mikilla muna. Leiðin lá þá með skipum til Skotlands og þaðan var siglt vestur um haf. Kanada var fyrirheitna landið í hugum margra, enda áttu menn kost á ókeypis jarðnæði þar. Ferðin yfir hafið kostaði 169 krónur árið 1884, sem svarar til um 40 þúsund króna á verðlagi dagsins í dag. Mönnum vegnaði misjafnlega í nýja heiminum og dreifðust á marga staði í Kanda og Norður Ameríku.

Sigrún amma Kjartans með hann nýfæddan

Bróðir hennar var á móti því að hún færi en hún fór samt

„Amma mín, Sigrún Guðmundsdóttir, átti 11 systkini fyrir vestan, sem annað hvort fluttu þangað með foreldrum sínum eða fæddust þar. Hún og bróðir hennar Helgi voru skilin eftir , en hún var þá komin í fóstur hjá góðu fólki á Brennu í Flóa.  Fólkið hennar var úr Borgarfirði. Langamma mín hét Guðrún Steingrímsdóttir. Foreldrar hennar fóru vestur um haf snemma  á tímabili vesturferða á 19. öldinni en hún fór seinna eða um 1900. Bróðir hennar Jón Steingrímsson sem var prestur vildi ekki að hún færi, en hún fór samt. Hann vildi heldur ekki að hún giftist manninum sem hún giftist, en hann hét Guðmundur Emil. Það kann að hafa haft áhrif á að hún ákvað að fara“ segir Kjartan í samtali við Lifðu núna.

Systkinin dreifðust um allt Kanada

„Þessi 11 systkini ömmu minnar dreifðust víða. Þau byrjuðu í Winnipeg, sumir fluttu þaðan til Mountain í Norður-Dakóta, aðrir til Saskatchewan og enn aðrir til Point Roberts á vesturströndinni. Systur ömmu sem hét Dagmar og bjó þar. Þær skrifuðust á þegar þær voru orðnar fullorðnar. Rétt fyrir 1970 komu svo þrír bræður ömmu í heimsókn og dvöldu á Hótel Borg. Amma, mamma mín Álfheiður Kjartansdóttir og bróðir hennar Magnús Kjartansson fóru að hitta þá og það var ekkert vandamál að þekkja þá, þeir voru alveg eins og hún. Einn þeirra bjó í Kaliforníu“, segir Kjartan og bætir við að hann sé bara rétt að byrja að grúska í þessu. Námskeiðið virki svo sannarlega hvetjandi, þannig að hann gerir ráð fyrir að kynna sér þetta frekar. „Þetta er svona undirbúningur að því að fara að skoða sig um og fara kannski seinna í heimsókn vestur og hitta ættingja“, segir hann.

Loftur Jörundsson afabróðir Maríu

Varð byggingaverktaki og stórgrósser í Winnipeg

María hefur líka tengingu vestur. „ Afabróðir minn var kúnstugur fýr sem hét Loftur Júlíus Jörundsson og var afkomandi Hákarla -Jörundar í Hrísey. Hann varð meiriháttar byggingaverktaki og stórgrósser í Winnipeg, fæddur 1857. Hann siglir út frá Seyðisfirði 1889. Sex árum áður hafði hann farið til Ameríku og þaðan hélt hann til Panama og tók þátt í að grafa Panama skurðinn. Síðan lá leið hans til Ástralíu þar sem hann vann fyrir byggingaverktaka, áður en hann fór aftur til Íslands. Hann á víst yfir 100 afkomendur sem eru víðsvegar í Kanada og Bandaríkjunum“.

Langþráður draumur að kynna sér vesturfarana

María segir að þau hjónin hafi lengi verið að hugsa um að kynna sér þetta betur þegar um hægðist í vinnu hjá þeim. „Þá verður meiri tími til að grúska og þegar maður eldist fær maður meiri áhuga á hvar rætur manns liggja“.  Hún segir að á námskeiðinu hafi hún fengið frekari innsýn í  málefni vesturfaranna  og það hvernig hægt er að leita uppi ættingja sem hafa flutt vestur. Hún segir að ferðalög hafi heillað hana  alla ævi.  Ferðaupplifunin sé þríþætt. „Það er undirbúningurinn, ferðin sjálf og minningarnar. Á námskeiðinu hafi gefist kjörið tækifæri til að undirbúa sig betur til að sjá hvert maður vilji fara, ef leiðin liggi á slóðir Vestur Íslendinga“.

Lærir líka portúgölsku

En María stundar einnig tungumálanám og er að læra portúgölsku, til að þjálfa heilann.  Hún er gamall frönskukennari og hefur lært bæði spænsku og ítölsku. „Mér fannst að það væri kannski ekki erfitt að bæta portúgölskunni við. Svo finnst mér Portúgal fallegt land og hef velt fyrir mér að ferðast öðruvísi í framtíðinni, eftir Covid.  Ég er meðvitaðri um umhverfismálin en áður. Ég fer eiginlega aldrei til útlanda á sumrin. Á veturna get ég hugsað mér að fara eitthvert og dvelja þá lengur. Þá er gaman að geta bjargað sér á tungumáli þess lands. Ég myndi sennilega velja einhvern stað þar sem loftslag er betra og í apríl ætlum við til Madeira. Þá getur maður prófað að babbla aðeins“, segir hún og hlær.

Glaðir að hitta fólk frá gamla landinu

„Þetta fólk er einstaklega viðkunnanlegt og elskulegt, við trúum því náttúrulega að það séu íslensku genin“, segir Stefán og hlær. „Það er sérkennilegt að hitta Vestur-Íslendinga af því þeir eru svo glaðir að hitta fólkið frá gamla landinu. En saga íslenskra forfeðra þeirra nær svo langt aftur, bara rétt eins og saga okkar forfeðra frá sama tíma. Forfeðurnir eru þannig alveg eins fjarlægir þeim og okkur“.  Hann segir að þetta sé öðruvísi en á íslenskum ættarmótum. Þar hittist fólk  sem á sameiginlegar minningar um fólk og staði, en íslenskir og vestur-íslenskir frændur eigi engar sameiginlegar minningar og muni ekki eftir sama fólkinu.

Hvar eru Vestur-Íslendingarnir nú?

Stefán verður með námskeið um Vestur-Íslendinga hjá Endurmenntun Háskóla Íslands 9. mars, ásamt Almari Grímssyni sem hefur haft samskipti við Vestur-Íslendinga um áratuga skeið og verið fararstjóri í tugum ferða til Kanada.  Á námskeiðinu, sem stendur einungs eitt kvöld, verður farið yfir upphaf vesturferðanna, orsakir þeirra og umfang, landnám Íslendinga vestra og Íslendingabyggðir þar. Stefán segist munu kynna vestur-íslenskan ættfræðigrunn á námskeiðinu, Icelandic Roots. Þá verður farið yfir hvar Íslendingabyggðir eru núna, þjóðræknisfélög, helstu hátíðir og viðburði Vestur-Íslendinga, auk ýmissa hagnýtra atriða fyrir þá sem vilja til dæmis fara í ferðir á slóðir Vestur-Íslendinga.

Hér fyrir neðan er mynd frá Winnipeg eins og borgin lítur út í dag, rúmlega hundrað árum eftir að hópar Íslendinga flykktust þangað til búsetu, en margir settust einmitt að í þessari borg. Þar búa um 700.000 manns.

„Það hefur svo margt gerst og þessi tegund tónlistar er nú af þvílíkri stærðargráðu í alþjóðlegum tónlistariðnaði, að það er með ólíkindum. Hún er að koma hingað núna og það hefði verið undarlegt ef hún hefði ekki komið. Hljómsveitirnar hafa lengi haldið tónleika í Asíu og Bandaríkjunum og eru nú einnig farnar að troða upp á  tónleikum í Evrópu.“

Á námskeiðinu í Endurmenntun ætlar Guðrún að fara yfir uppruna þessarar tónlistar, einkenni hennar, útbreiðslu og fleira. Eitt af því sem einkennir tónlistina er að fyrir hvert lag er saminn dans, stundum býsna flókinn. Ýmsar hljómsveitir eða hópar í Kpoppinu eru orðnar mjög vinsælar. Stærsti og vinsælasti hópurinn er BTS, en fleiri hafa fylgt í kjölfarið og náð miklum vinsældum. Yfirleitt er sungið á kóresku í þessum lögum en það hefur þó færst í vöxt að hóparnir syngi á ensku. Guðrún segist undrandi á því hversu litla spilun þessi tónlist hafi fengið á íslenskum útvarpsstöðvum og spyr sig hvort það sé vegna tungumálsins. Sjálf hefur hún sótt tvenna Kpopptónleika erlendis ásamt dóttur sinni. En hvað finnst henni svona heillandi við Kpoppið?

„Það er svo mikil gleði og léttleiki í kóresku lögunum og textarnir uppbyggilegir. Og það er ekki bara fólk frá Kóreu sem stundar þessa tegund tónlistar. Íslendingar og Svíar hafa til dæmis samið lög fyrir kóresku sveitirnar. Þessi tónlist hefur líka sterk tengsl við kvikmyndagerðina sem blómstrar í Suður-Kóreu“, segir hún.