Sjaldan í sögunni hefur ríkt meiri tvískinnungur í kynferðismálum og á Viktoríutímanum í Bretlandi. Í hásætinu sat ekkjudrottning, ímynd hreinlífis og strangs siðferðis, og syrgði mann sinn. Fólk þurfti því að fara mjög varlega í ástarlífi sínu og á meðan allt fór siðlega fram á yfirborðinu kraumaði margt undir niðri. Manneskjan er úrræðagóð og eitt af því sem þróað var til að auðvelda sér skilaboðasendingar án þess að nokkurn annan grunaði neitt var táknmál blómanna. Eitt lítið blóm eða fallegur blómvöndur gat verið á við heilt bréf en það besta af öllu að hann skildi ekki eftir nein sönnunargögn. Sum blóm tjáðu ást, önnur vonir og væntingar, gleðina yfir ástvininum eða hamingjuna. En blómin áttu sér líka dekkri hlið. Þannig gat einhver með einu blómi kramið hjörtu, deytt allar vonir eða hreinlega gert svo rækilega lítið úr keppinauti að hann átti sér vart viðreisnar von í samfélagi fína fólksins eftir það. Talandi vendir, nosegays, voru nældir í barm ungra kvenna á dansleikjum og þar skipti allt máli, blómin í vendinum, litir þeirra, borðinn um hann og staðsetning hans ofarlega eða neðarlega á barminum.
Helstu skilaboð algengra blóma á Viktoríutímanum:
- Rauð rós: Rómantík og ástríða.
- Gul nellika: Lítilsvirðing, höfnun eða vonbrigði.
- Basil: Hatur eða andúð.
- Lavender: Traust eða brotið traust.
- Blá fjóla: Tryggð.
- Sólblóm: Virðing og aðdáun.
- Brúðarlauf: Stöðug ást.
Blæbrigði meðhöndlunarinnar:
- Afhending: Blóm sem rétt voru að þér með hægri hönd sendu þau skilaboð að þú samþykktir beiðni viðkomandi eða værir ánægð með skilaboð hans. Væru þau hins vegar flutt í vinstri hönd var svarið nei.
- Staða: Ef vendinum var snúið við í höndum viðtakanda var hann að senda þau skilaboð að hans tilfinningar væru akkúrat öfugar við skilaboðin frá sendandanum með vendinum.
- Staðsetning borðans: Ef borðinn var bundinn frá vinstri til hægri þýddi það að sendandinn var að tjá ástartilfinningar til viðtakanda ef öfugt var hann að segja að hann endurgyldi ekki tilfinningar viðtakandans.
Vægi: Vegna þess að ekki þótti við hæfi að sýna tilfinningar sínar opinberlega urðu elskendur að grípa til annarra ráða til að tjá ást sína, tryggð, umhyggju og aðdáun og þegar eitthvað fór úrskeiðis reiði, sorg, fýlu eða algjöran umsnúning tilfinninganna. Blómin urðu þess vegna leið fyrir einstaklinga til að tjá það sem ekki mátti segja upphátt og sérstaklega voru það konur sem notfærðu sér það. Hömlurnar voru mun ríkari hjá þeim og þær líklegri til að missa stöðu sína kæmist eitthvað upp. Þær gátu líka notað blómin til að sýna fyrirlitningu sína á tilteknum gestum á heimili þeirra, vinkonum sem ekki reyndust traustsins verðar og keppinautum um hylli einhvers tiltekins manns. Á tímum sms-skilaboða þar sem tjákn eru óspart notuð til að tjá tilfinningar og senda skilaboð af kynferðislegum toga er ekki annað hægt en velta fyrir sér hvort hver kynslóð hafi kannski sitt táknmál til að geta slegið ryki í augu siðferðispostula samfélagsins?
Steingerður Steinarsdóttir ritstjóri Lifðu núna.
