Að upplifa og varðveita minningar

Steingerður Steinarsdóttir

Steingerður Steinarsdóttir ritstjóri Lifðu núna skrifar.

 

Allt frá því ég las Grant skipstjóri og börn hans níu ára gömul dreymdi mig um að fara til Ástralíu. Lýsingar Jules Verne á dýralífi og gróðri heilluðu mig gersamlega. Ég ákvað að þegar ég yrði fullorðin færi ég við fyrsta tækifæri og heimsækti andfætlinga okkar. Ég sá fyrir mér alls konar ferðalög um hinar víðáttumiklu auðnir meginlands Eyjaálfu og túra til Tasmaníu og Nýja Sjálands. En svo óx ég upp og lífið fór að flækjast fyrir mér. Nám, maki, íbúðakaup, börn, vinna og ótal fleiri skyldur. Heimsókn minni til Ástralíu var sífellt slegið á frest.

Dag nokkurn barst mér svo í hendur bókin Down Under eftir Bill Bryson og ég gersamlega hvarf veröldinni í nokkra daga. Til allrar lukku var ég í fríi því ég gat ekki slitið mig frá lestrinum. Suma kaflana las ég aftur og aftur. Mörg fyrirbærin sem hann lýsti varð ég að gúgla til að njóta þess að skoða myndir af þeim svo hægt gekk að komast í gegnum bókina. Enn gríp ég hana af og til og rifja upp dásamlegar lýsingar hans á umhverfi, náttúru og andrúmslofti þessa ævintýralands. Svona er hægt að ferðast þótt tæknilega sitji maður enn í hægindastólnum heima. En auðvitað jafnast ekkert á við að sjá með eigin augum, anda að sér ilmi framandi landa, heyra fuglasöng, vind í trjám, gjálfur öldu við strön og glym mannlífsins og snerta blóm, fornar byggingar og kletta eða faðma tré.

En þessa dagana laumast stundum að mér sú hugsunhvort fólk ferðist lengur til að leyfa skynfærunum að drekka í sig umheiminn, læra eitthvað nýtt og finna tengslin við söguna, náttúruna og menningu annarra þjóða. Ferðlög dagsins í dag snúast nefnilega meira um að taka myndir af sér fyrir framan sögufrægar byggingar, við ódauðleg listaverk, á brún hengiflugs eða við fossa en njóta þess að vera kominn þangað þarna. Ekkert er raunverulegt eða til fyrr en það komið á Instagram og TikTok. Er þá ekki allt eins hægt að spara sér krónurnar, dollarana og pundin eða halda kreditkortareikningnum í skefjum með því að taka sér í hönd góða ferðabók og lesa. Það má alveg taka sjálfu með bók í hönd. Varla er þess virði að verja stórfé í ferðalög til þess eins að taka nokkrar myndir af sjálfum sér brosandi í alsælu og halda svo heim án þess að hafa upplifað annað en enn eina myndatökuna.

Þetta sama á við veislur, viðburði og stefnumót. Ekki er hægt að segja gestum að gera svo vel fyrr en veisluborðið hefur verið myndað í bak og fyrir með og án afmælisbarnsins, fermingarbarnsins, brúðhjónanna og á tónleikunum er ekki þess virði að hlusta fyrr en búið er deila myndskeiði af tónlistarmönnunum á sviðinu og ástfangna parið verður að taka myndir af matnum, sjálfu sér að skála, stemningunni á staðnum og kossinum.

Ljósmyndir varðveita minningar og það virkilega gaman að eiga nokkrar til að rifja upp fornar gleðistundir en þegar myndatakan og deilingin á netinu er orðin svo órjúfanlegur hluti af öllu í lífinu fer hún að flækjast fyrir. Það er varla hægt að njóta og vera upptekinn af því að finna einmitt rétta sjónarhornið, réttu lýsinguna, besta fókusinn, bestu svipbrigðin á andlitinu og nákvæmastu nærmyndina. Allt er þetta tímafrekt og krefst athygli, athygli sem ætti að beinast að upplifuninni, staðnum sem þú ert á með öllu því sem hann býður.

Hver er svo ávinningurinn af öllum þessum myndum? Hafa aðrir virkilega svona mikinn áhuga á því sem þú ert að gera? Nennir einhver að fletta gegnum fjörutíu myndir af Nonna vini sínum og fjölskyldu hans á ferðalagi á Tene? Kannski í einhverjum tilfellum en er ekki þín upplifun mikilvægust og henni skilar þú aldrei ómengaðri til annarra sama hversu margar sjálfur þú tekur og birtir.