Áhugavert viðhorf til einhleypra kvenna

Sagnfræðingurinn og rithöfundurinn Sigríður Kristín Þorgrímsdóttir heldur spennandi fyrirlestur á Fræðakaffi á Borgarbókasafninu Spönginni á mánudag 27. apríl um efni nýjustu bókar sinnar Piparmeyjar: Fröken Thora og saga einhleypra kvenna á Íslandi.

Í erindinu segir Sigríður Kristín frá fröken Thoru Friðriksson (1866-1958) og hvernig hún varð aðalsögupersónan í bók Sigríðar í gegnum einstætt safn einkabréfa Thoru.

Sigríður Kristín segir ennfremur frá rannsóknum sínum á ævi og kjörum einhleypra íslenskra stúlka á umbrotatímum í kvennasögunni. Hvaða augum leit fólk piparmeyjar og hvaða augum litu þær sig sjálfar? Höfðu þær eitthvert raunverulegt val í lífinu? 

„Enda er áhugavert að skoða þau orð og hugtök sem notuð voru og eru enn um einhleypar konur og þau viðhorf sem birtast til þessa hóps kvenna,“ segir Sigríður Kristín og bætir við að ekki sé síður áhugavert að velta fyrir sér þeim áhrifum sem þessar konur höfðu í ljósi stöðu sinnar sem einhleypar konur og leita skýringa á því hvers vegna þær giftust ekki.

Sigríður Kristín tekur fram að eitt af því sem erfitt er að fjalla um, vegna skorts á heimildum, sé kynhneigð kvenna (og karla) kringum 1900. „Það var algengt að konur væru innilegar vinkonur, jafnvel byggju saman, en slíkt fyrirkomulag gat til dæmis verið af fjárhagslegum ástæðum,“ útskýrir hún. „Sjaldgæft er að finna heimildir um ástir fólks sem ekki er í hjónabandi, þótt ein og ein saga um ástarsorg reki á fjörur rannsakandans.“

Sigríður Kristín bregður einnig upp ljóslifandi mynd af hálfdanska smábænum Reykjavík skömmu fyrir aldamótin 1900, þar sem betri borgararnir drukku chocolade og champagne, brugðu sér á skauta á Tjörninni og tipluðu á spariskónum yfir moldarflagið fyrir framan nýbyggt Alþingishúsið.

 Um höfundinn

Sigríður Kristín Þorgrímsdóttir er sagnfræðingur og kennari að mennt. Hún starfaði árum saman við kennslu, en fékkst einnig við blaðamennsku og sitt lítið af hverju. Lengst af starfaði hún þó sem sérfræðingur á Byggðastofnun, allt þar til hún lauk störfum í árslok 2024. Meðfram sérfræðistörfunum skrifaði hún ýmis rit, blaða- og tímaritsgreinar og bækur, þar á meðal ævisögu móður sinnar skáldkonunnar Jakobínu Sigurðardóttur.  Nú sinnir hún ritstörfum í fullu starfi meðfram því að vera eftirlaunaþegi.