Góð heilsa dýpkar alla hluti

Sumir segja að þriðja æviskeiðið geti verið einn besti tíminn í lífinu ef vel er á spilunum haldið. Kristín Björg Þorsteinsdóttir hætti að vinna fyrir tveimur árum en hún segir að góð heilsa sé grundvöllur þess að njóta lífsins á þessu skeiði en það góða sé að það aldrei sé of seint að byrja að hreyfa sig. Hún segist hafa þurft að venjast því að hafa allt í einu allan tímann fyrir sig en hún nýtur lífsins á margvíslega hátt. Tónlistin hefur alltaf skipað stóran sess í lífi Kristínar Bjargar og svo er enn.

„Ég er þeirrar skoðunar að þetta æviskeið geti verið það besta en það hangir á ýmsu, að maður sé við þokkalega heilsu og hafi það nokkuð gott fjárhagslega, geti notið hlutanna og lífsins, hreyft sig og farið í ferðalög innanlands og utan. Ég fór ekkert að hugsa um þetta æviskeið fyrr en hálfu til einu ári áður en ég hætti, þetta brestur allt í einu á og maður verður hálfundrandi á að vera kominn í þessa stöðu. Á sama tíma þakkar maður fyrir að fá að eldast.

Auðvitað geta allir notið einhvers en góð heilsa dýpkar allt og gerir allt betra. Hún er forsenda þess að geta verið sjálfstæður, ferðast á eigin vegum, vera ekki bundin öðrum og vera með í lífinu. Þó að fólk hafi ekki mikið stundað hreyfingu á yngri árum, þá þarf að koma sér upp húsnæði, ala upp börn og ýmislegt fleira og kannski ekki alltaf tími í hreyfingu en þess vegna að það er svo dásamleg tilhugsun að það sé aldrei of seint að byrja að hreyfa sig og helst svolítið daglega. Það er enginn að segja að þú eigir að fara út að hlaupa eða ganga frá þér allt vit. Þessar ráðleggingar sem eru gefnar, að fara t.d. daglega þrisvar í 10 mínútur út að ganga og eiga lóð heima til að grípa í eru aðgengilegar fyrir fólk en öll hreyfing hjálpar.

Ég syndi alltaf og hreyfi mig í lauginni. Ein fyrrverandi samstarfskona mín sagðist fara í laugina um hádegi því þá væri birtan mest. Ég er farin að gera þetta líka ef ég get, er ekkert að sperrast á morgnana í alls konar færð, hef það kósí yfir kaffibollanum á morgnana og fer þegar birtan er sem mest og fæ D-vítamínið. Þessir hlutir og breytingar á þeim taka svolítinn tíma þegar maður hættir að vinna. Mér fannst alltaf að ég yrði að klára hreyfingu fyrir hádegi, að sundlaugin færi bara í burtu ef ég mætti ekki snemma.“

Konur félagslega hæfari en karlar

Kristín segir að áhugamálin skipti gríðarlega miklu máli þegar komið er á þriðja æviskeiðið og þar telur hún að konur standi sterkari en karlar. „Konur hafa verið í alls konar hópum, þú sérð konur oft saman, þær fara í leikhús, á kaffihús, í göngutúra og til útlanda saman. Maður heyrir aldrei að fimm karlar fari saman til útlanda til að njóta. Ég vorkenni stundum körlum að hafa þetta ekki í sínu lífi en ég er með kenningu varðandi þetta. Konur koma sterkari út félagslega seinna í lífinu en karlar af því að sem stelpur og unglingar þurfum við oft að díla við jafnöldrur okkar. Við rífumst, móðgumst, þurfum að sættast á meðan strákar rífast og banka svo upp á 10 mínútum seinna og spyrja: Viltu koma í fótbolta?  Við erum vanari að fást við þessa hluti og jafnvel að stilla til friðar hjá börnunum okkar. Ég held að við séum félagshæfari en karlar. Mér finnst reyndar heiti potturinn í sundlaugunum vera völlur karlanna. Þar ræða þeir saman og finna jafnvel grundvöll til einhverrar vináttu eða tengsla.

Það má ekki gleyma öllum kórunum. Þar syngur fólk, sem er skemmtilegast og hlær sem er líka skemmtilegast. Það er farið í ferðalög og svo eru kórar náttúrlega svo paramyndandi,“ segir hún sposk. Þau eru ófá hjónaböndin sem hafa myndast í kórum.“

Byrjaði að baka á eftirlaunaaldri

Kristín Björg hefur farið nýjar leiðir eftir að hún hætti að vinna sem lúta að matargerð og bakstri. „Maður hefur náttúrlega allt í einu svo mikinn tíma. Ég fór skyndilega að baka komin á 70 ára aldur. Ég hafði einu sinni skreytt súkkulaðitertu og afmælistertu fyrir barnið okkar og það lá við hjónaskilnaði á miðnætti daginn fyrir veisluna. Þetta var bara ekki minn tebolli. Svo gerðist það að dóttir mín fór í Húsmæðraskólann í Reykjavík í eina önn og þá kviknaði einhver áhugi hjá mér.

Ég fékk í afmælisgjöf hálfa KitchenAid og vann í happdrætti hinn helminginn og komst að því að ég elska að baka og finnst gaman að eiga með kaffinu. Ég er ekki mikið í tertunum en baka hversdagslegri kökur eins og hjónabandssælu, jólaköku, kanilsnúða og sítrónukökuna hennar Nigellu, hún er algjör dásemd. Mér finnst heilandi að baka og svo tekur ilmurinn á móti fólki þegar það kemur heim. Ég baka líka normalbrauð en mig langar að færa mig upp á skaftið í brauðbakstri,“ segir hún og brosir. „Ég hef líka gaman af að vera með rétti víða að úr heiminum og það hefur komið í gegnum ferðalög. Ég elda ítalskt, kínverskt og mat frá fleiri löndum. Maður fær allt hráefni í þessa rétti í dag og fólkið mitt kannað meta þetta sem er mjög ánægjulegt. Að baka köku og elda góðan mat er bæði skemmtilegt og mjög þakklátt. Ég vona líka að atvinnurekendur og stofnanir skilji að ef fólk fær góðan mat í hádeginu þá skapast líflegri samræður og það fer miklu glaðara til sinna starfa en þegar allt fer að snúast um hvað maturinn sé óspennandi. Þetta skiptir gríðarlegu máli fyrir almenna vellíðan á vinnustöðum.“

Fyrirtæki sem undirbúa starfsfólk fyrir þriðja skeiðið 

„Fólk þarf að undirbúa þetta aldursskeið því það getur tekið tíma að venjast því að vakna ekki lengur til vinnu, segir Kristín Björg. „Ég veit að ýmis fyrirtæki undir búa starfsfólk sitt fyrir starfslok og það sem tekur við og bjóða því upp á fyrirlestra, til dæmis BYKO og það er ekki einu sinni valkvætt. Mér finnst þetta frábært því það verða svo miklar breytingar í lífi fólks þegar það hættir að vinna. Mörgum leiðist svolítið og fara að sulla í víni, finnst þeir eiga skilið að fá sér drykk og því miður fer það stundum mjög illa,“ segir Kristín sem nýtur áfengislauss lífsstíls. „Það er svo margt hægt að gera. Sjálf fer ég mikið til útlanda, þó að ég ferðist ekki endilega um allt. Los Chirstianos er lítill bær á Tenerife sem við hjónin elskum að vera í. Við leigjum okkur litla íbúð, ströndin er frábær, þarna eru mörg kaffihús og einnig mörg góð veitingahús. Við höfum lent í leiðinlegu veðri en það er alltaf ýmislegt sem þarf að gera og maður nýtur, eins og að kaupa í matinn í litlu sérverslununum, fara á kaffihús og veitingahús. Maður fer ekki jafn hratt yfir og maður gerði áður og fólk verður að sýna sjálfu sér skilning með það þó að það geti ekki gert hlutina eins hratt og áður.“

Félagsleg tengsl mikilvæg

Kristín vann stærsta hluta starfsferilsins á RÚV og kynntist þar eiginmanni sínum en endaði á Umferðarstofu og var þar síðustu 20 árin áður en hún lauk starfsævinni. „Ég hef alltaf mikil tengsl við fólk á RÚV og þar hafa mörg hjónabönd orðið til,“ segir hún kímin. „Ég hitti vinkonur mínar þaðan yfirleitt fyrsta laugardag hvers mánaðar.“

Kristín Björg ólst upp við tónlist en faðir hennar, Þorsteinn Hannesson, var óperusöngvari og söng m.a. við Convent Garden-óperuna í London. Sjálf stundaði hún tónlistarnám og hefur söngurinn einnig fylgt henni alla tíð. „Ég fór í tónmenntadeild Tónlistarskóla Reykjavíkur og útskrifaðist þaðan sem tónmenntakennari en hafði lært sem barn á píanó, hætti á unglingsárunum en byrjaði svo aftur.

Ég tók 7. stig á píanó, lærði hjá Halldóri Haraldssyni og lærði söng hjá Ruth Magnússon. Marteinn Hunger dómorganisti kenndi mér og Þorkell Sigurbjörnsson tónskáld líka. En mínir tveir helstu mentorar í tónlist voru Þorgerður Ingólfsdóttir sem var með MH-kórinn og Marteinn Hunger dómorganisti. Þau mótuðu mig bæði enda einstakar manneskjur og gott fólk til orð og æðis. Marteinn var rosalega flinkur organisti og kórstjóri en hann kenndi mér kórstjórn í tónlistarskólanum og á orgel í tvo vetur og lét mig hafa lyklana að Dómkirkjunni til að æfa mig. Tónlistin er heill heimur og dásamlegt að fá að kynnast öllum þessum tónbókmenntum og tónskáldum. Tónlistinn yfirgefur mann aldrei.“

Kristín lærði síðar sjónvarpsupptöku (pródúsjón) í Bandaríkjunum og fór að vinna við það. Ég tók BS-gráðu í sjónvarpsupptökum. Ég hafði unnið sem skrifta og fékk svo starf á RÚV og var þar til 1998 þegar öllu sjónvarpsupptökufólkinu var sagt upp. Ég fór til Umferðarstofu, sem seinna var Samgöngustofa, í barnafræðslu og það var rosalega skemmtilegt. Ég gerði svo ýmisleg annað þar eins og að skrá flugatvik og umferðarslys og endaði á skjalasafninu þar til ég hætti að vinna.“

Tónlistin yfirgefur mann aldrei

Kristín ræktar sín áhugamál og tónlistin ber þar eðlilega hæst. „Ég náttúrlega elska tónlist og umhverfi hennar og reyni að vera dugleg að sækja tónleika. Ég hef sungið í MH-kórnum síðan 1975 og árið 1978 fór ég í Dómkórinn hjá Marteini Hunger þegar hann stofnaði hann. Ég gerði eins og Marteinn sagði um kórfélagana, það hættir enginn, fólk tekur sér bara mismunandi löng hlé. Ég er í hóp sem heitir Sönghópurinn Marteinn en við köllum okkur „Hinn dæmalausa Dómkór“. Við æfum hálfsmánaðarlega yfir veturinn og oftar ef eitthvað stendur til. Við höfum farið tvívegis á kóramót, einu sinni á Tenerife og einu sinni á meginlandi Spánar en Þórunn Björns, ekkja Marteins, er potturinn og pannan í þessu og stjórnar hópnum og svo eru fleiri líka sem koma að ýmsu þarna. Þetta er allt fólk sem var hjá Marteini í Dómkórnum. Nú fara makarnir með okkur í ferðalög, við erum yfir 50 manns og þetta er unaðslegur félagsskapur,“ segir Kristín Björg með áherslu. „Það hefur alltaf ratað í Dómkórinn svakalega gott fólk og aldrei neitt vesen. Þarna eru kennarar og margir sem hafa verið í ábyrgðarstöðum sem njóta þess að þurfa ekki að taka ákvörðun um alla hluti og að láta bara segja sér hvað verði gert næst; það segir bara aha og borgar með ánægju. Það var árshátíð fyrir stuttu og aðsóknin sló öll met, þannig að þetta er öflugur hópur sem hefur gaman af lífinu.“

Einstakt á Heilsustofnun Hveragerðis

Kristín dvaldi fyrir nokkru á Heilsustofnun í Hveragerði og hefur farið nokkrum sinnum þangað undanfarin fjögur ár. Hún hrósar verunni þar mikið. „Ég er alltaf rosalega ánægð en ég kom hingað fyrst árið 2022 og var hér núna í fjórar vikur. Þarna er heilrænt prógramm, allt svo faglegt og maturinn stórkostlegur. Ég var í sjúkraþjálfun, fór í göngutúra, heit böð, sundleikfimi og jafnvægisæfingar sem eru mjög mikilvægar fyrir fólk á þessu æviskeiði. Svo voru fyrirlestrar daglega um andlega líðan og líkamann, markmiðasetningu, verki og hvernig sé gott að vinna úr þeim, svo var núvitund á morgnana, heitir bakstrar á kvöldin; ég get nánast talið endalaust upp hluti sem eru í boði. Það er líka lögð mikil áhersla á að maður hvíli sig og ofgeri sér ekki þarna. Félagsskapurinn er svo skemmtilegur, alltaf margt fólk til að tala við, aldrei illt umtal og andinn er einstaklega góður og hefur víst alltaf verið. Það er líka verið að koma fólki af stað í hreyfingu og annað sem það getur svo viðhaldið og haldið áfram með, það er hugsunin. Þetta er algjör paradís og ég mæli með þessu fyrir alla sem þurfa, og vilja hugsa um heilsuna, segir hún sannfærandi.“

Ragnheiður Linnet blaðamaður skrifar fyrir Lifðu núna