Allir vita hversu erfitt það getur verið að losa sig við og ganga frá eignum látins ástvinar. Margir draga í lengsu lög að ráðast í þetta verkefni en í raun getur það verið hjálplegt í sorginni og örlítið skref í átt að nýrri tilveru.
Stór áföll skilja eftir spor og sitja lengi í sálinni. Að vera sagt upp eftir langan tíma á góðum vinnustað er áfall og margir þekkja hversu erfitt það getur verið að fara á skrifstofuna og sækja persónulegar eigur sínar í skrifborðið og hillurnar. Sumir fara með kassann beint í ruslið, aðrir henda honum inn í geymsluna og gleyma honum og enn aðrir sortera dótið, henda því sem ekki nýtist og ganga frá hinu. Hið sama gildir þegar fólk skilur. Það getur tekið á að skipta eignunum en þegar þú ert kominn á nýjan stað og ferð að taka upp úr kössunum kann ýmislegt að koma í ljós sem hentar þér ekki eða er of nátengt fyrra lífi til að þú getir hugsað þér að geyma það. Öðru máli gegnir þegar ástvinur deyr. Hann kaus ekki að yfirgefa þig og nærvera hans er á einhvern hátt enn til staðar og lifandi meðan dótið hans er á sínum stað.
Allt hefur merkingu, fötin, kaffikrúsin, uppáhaldsstóllinn, sængin, koddarnir og snyrtivörurnar. Í hvert sinn sem þetta blasir við vakna minningar og stundum er hægt að anda að sér lyktinni af hinum horfna með hjálp dauðra hluta. Sorgarráðgjafar segja hins vegar að eitt skref í átt að því að læra að lifa með sorginni og söknuðum sé að byggja sér nýja tilveru, sætta sig við að allt sé breytt og liður í því er að losa sig við hluti sem ekki hafa tilgang í því lífi og rýmka fyrir nýju. Hins vegar er mjög misjafnt hvenær fólk treystir sér til að gera þetta og hver og einn verður að finna sinn tíma.
Umhyggja fyrir sjálfum sér
Að ráðast í það að taka til og ganga frá eigum einhvers sem er látinn er alltaf stórt skref og í sumum tilfellum finnst fólki það yfirþyrmandi og óvinnandi vegur. En þegar ráðist er í verkið og eftir að því er lokið opnast oft ný sýn. Hvernig okkur líður hefur mikið með umhverfi okkar að gera. Taugakerfið svarar því sem er í kringum okkur á margvíslegan hátt, birta, litir, þrengsli, rými, óreiða og skipulag hefur allt ýmist jákvæð eða neikvæð áhrif. Með því að breyta uppröðun húsgagna, losa sig við margvíslegan óþarfa og taka til í öllum skápum og kirnum heimilisins getur fólk líka endurstillt heilann, opnað leið að betri líðan. Margir gera þetta reglulega án þess að nokkurt tilefni kalli á. Með því að takast á við þennan hluta lífsins er fólk að sýna sjálfu sér umhyggju.
Já, sjálfsrækt felst í fleiru en freyðiböðum, hollu fæði og legu í sólbekk á sólarströnd. Þegar stór áföll sem valda varanlegum breytingum á lífi manns ríða yfir upplifa flestir algjört varnarleysi og finnst þeir gersamlega hjálparvana. Með því að ákveða að taka stjórn á hvað er inni á heimilinu og hvernig þar er öllu fyrirkomið er fólk að takast á við lítinn en viðráðanlegan hluta af þeirri ringulreið sem ríkir í lífi þess.
Dreifir huganum
Að fara í gegnum eigur látins ástvinar dreifir huganum og getur hjálpað okkur að koma á tilfinningalegu jafnvægi að nýju. Við fáum einnig kærkomið tækifæri til að einbeita okkur að einhverju öðru en söknuðnum og því sem er horfið. Að sjálfsögðu læknar það ekki sorgina eða dregur úr henni, þvert á móti getur það ýft hana tímabundið upp en engu að síður verið heilandi þegar líður á ferlið. Það kann að virðast yfirþyrmandi og óvinnandi vegur að ráðast í að taka til og fara í gegnum heila mannsævi varðveitta í persónulegum munum en með því að skipta verkinu upp í nokkur lítil getur það orðið viðráðanlegra og auðveldara. Til dæmis er hægt að byrja á baðskápnum. Þar eru snyrtivörur sem hvort sem er geymast ekki og þess vegna gott að byrja á að flokka þær. Næst er hægt að skoða geymsluna og fara í gegnum gamla hluti, eitthvað í kössum sem ekki hefur verið snert árum saman og henda því sem má henda. Smátt og smátt er svo hægt að færa sig nær þeim hlutum sem mest vaxa viðkomandi í augum.
Það er um að gera að gefa sér góðan tíma og fara vel yfir allt, flokka það í geyma, kannski og henda hrúgur eða kassa og fara síðan yfir aftur áður en endilega er farið með hlutina burtu. Í kannski-kassann eru settir allir munir sem einhver vafi er um hvort fara eigi í eiga- eða henda-kassann. Hann má svo geyma og sortera aðeins síðar, enda getur þá verið komin betri yfirsýn yfir hvar hlutirnir þar eiga heima. Er hér eitthvað á ferðinni sem einhver annar í fjölskyldunni getur notað? Á þetta heima í endurvinnslu eða er þetta ónothæft? Þetta getur verið krefjandi en kemst þótt hægt fari. Það er mun betra að fara sér hægt en að vakna upp við að einhverju hefur verið hent sem átti alls ekki að fara í ruslið.
Það getur líka verið hjálplegt að setja kvarða á hversu verðmætir hlutirnir eru bæði hvað varðar verðgildi og tilfinningalegt verðmæti. Er þetta til að mynda bara einn af mörgum vösum heimilisins eða verðmætur postulínsvasi úr búi langömmu? Hið sama gildir um fatnað, er um að ræða einn af mörgum kjólum eða skyrtum hins látna eða fatnað sem tengdur er tiltekinni minningu. Reyndu líka að sjá fyrir þér hvernig þetta getur komið öðrum að notum og þá er oft auðveldara að láta það frá sér. Sumir taka líka myndir af hlutunum til að eiga og hjálpa sér að rifja upp góðar minningar er tengjast þeim. En máltækið segir að hálfnað sé verk þá hafið er og sú er oft raunin þegar farið er að vinna úr hlutum sem ástvinur lét eftir sig. Fyrr eða síðar verður fólk að takast á við þetta, segja skilið við persónulega muni eða koma þeim til varðveislu á góðum stað. Hver og einn velur þann tíma sem honum best hentar til að byrja og stundum reynist verkið auðveldara en mann grunaði.
Steingerður Steinarsdóttir ritstjóri Lifðu núna skrifar.
