Dr. Sigrún Stefánsdóttir fjölmiðlaráðgjafi skrifar.
Í gær var þrifdagur á heimilinu og við vorum ánægð með okkur þegar því verki var lokið. Úti var snjómugga og glerhálka falin undir mjöllinni. Ekki góð gönguskilyrði en ekta dagur til þess að skúra og þurrka ryk.
Í morgun skein sólin lágt á lofti eins og hennar er venja á þessum árstíma. Það er vor í lofti. Vestfirðingar fyrir norðan eru að fagna sólinni með sólarkaffi. Vorlaukarnir eru farnir að skjóta upp grænum blöðum meðfram gangstéttinni og nemendur að koma til bæjarins í vorlotu í háskólanum. Það er ástæða til þess að gleðjast. Veturinn er að gefa sig.
En viti menn. Þegar ég sat við morgunverðarborðið og sólin skein beint inn um stofugluggana sá ég ryk alls staðar. Það var jafnvel ryk á stöðum sem ég þurrkaði af í gær. Ég veit að minn styrkur liggur ekki í þrifum en þvílíkir helgidagar! Ég hef alltaf haldið því fram að ryk leggist bara á lárétta fleti en það er ekki rétt. Hliðarnar á svarta sjónvarpsborðinu voru til og með gráar af ryki. Ég náði mér í tusku og fór að þurrka af. Mér varð það á að koma við einhverja takka og truflaði útsendingu á lokakeppni kvenna í skíðaboðgöngu, norskum sambýlismanni til mikils ama. Dömurnar hans frá Noregi voru einmitt að sigra þær sænsku á vetarólympíuleikunum. Svo tók ég sópinn og sveif um gólfið þannig að Soffiu frænku hefði verið sóma að. -Hvað, ég þvoði gólfið í gær, heyrðist úr sjónvarpskróknum. Sá norski tók þetta greinilega sem gagnrýni á vinnu okkar deginum áður.
Ég væri sennilega enn að ef ég hefði ekki þurft að fara á fund og kom ekki heim fyrir en sólin var sest. Í kjölfarið fórum við að ræða um það hvaðan allt þetta ryk kæmi. Við erum bara tvö í heimili og búum í botnlanga í fáfarinni götu. Kenningar okkar voru ólíkar. Norðmaðurinn kenndi fataþvotti og sandbornum götum um. Ég trúi ekki á þær kenningar hans. Ég leitaði aftur í tímann og gat mér til um að það hefðu verið grimmar nornir sem fundu upp rykið til þess að halda konum niðri til forna. Konur gera ekki uppreisn þegar þeim er haldið uppteknum við að þurrka ryk.
Sem betur fer er eignarhaldið og ábyrgð á ryki óðum var aftengjast öllum kynjunum sem eru til í dag. En mikið væri það áhugavert að einhver legðist yfir þetta fyrirbæri og rannsakaði hversu mikill tími fer í það að þurrka ryk á venjulegu, þrifalegu heimili, hvaðan rykið kemur og hvort ekki væri ástæða til þess leita mögulegra leiða til þess að koma í veg fyrir myndun þess.
Loks væri líka vert að skoða hvort hægt væri að breyta viðhorfi okkar til ryks og skapa þjóðfélagslega sátt um að ryk sé æskilegt og jafnvel fallegt. Sú breyting myndi auka svigrúm okkar til þess að gera eitthvað skemmtilegt og uppbyggilegt. Og rykrannsóknin gæti orðið áhugavert efni í doktorsrannsókn i lýðheilsufræðum.
