Hjónin Sigríður Guðmundsdóttir og Kristján Eysteinsson hafa dvalið langdvölum í löndum sem eru Íslendingum almennt framandi og fjarlæg. Það var vegna starfa sinna en nú þegar bæði eru hætt að vinna hafa þau valið að skoða sig enn frekar um í heiminum og eru nýkomin úr ferð til Kína og höfðu áður skoðað Japan. Sigríður er hjúkrunarfræðingur og Kristján tæknifræðingur. Hún vann lengi fyrir Rauða krossinn og kom að björgunar- og hjálparstarfi víða en hann vann lengi fyrir dönsku þróunarsamvinnustofnunina Danida meðal annars í Tanzaníu.
En hvað fannst þeim um Kína?
„Það var svo margt að upplifa og allt svo nýtt og stórkostlegt á hverjum degi,“ segir Sigríður. „Þegar maður kemur heim verður maður að fara í gegnum myndirnar og bæklinginn til að rifja það allt upp.“
Í vinnu þinni fyrir Rauða krossinn fórstu víða og um slóðir sem fáir Íslendingar feta. Var þetta samt allt nýtt fyrir þér?
„Jú, það er rétt ég var að vinna fyrir Rauða krossinn en ég var aðallega í Afríku,“ segir hún. „Ég var reyndar í Thailandi þegar Khmera-stríðið var. Það var mín fyrsta ferð. Það var í kringum 1980 og fólkið flúði stríðið yfir til Thailands. Kristján bjó líka í Tanzaníu í mörg ár.“
„Þetta var eftir að Nyerere tók við völdum,“ segir hann. „Allt innviðakerfið var í rúst. Þarna er framleitt gríðarlega mikið af kaffi og alls kyns landbúnaðarvörum og kaffiverksmiðjur, sementsverksmiðjur og fleira var komið í niðurníðslu eftir langvarandi óstjórn. Danida tók að sér að endurreisa þessi fyrirtæki. Við vorum þarna margir og var dreift út um landið. Ég byrjaði í Tabora sem er inni í m iðju landi og þar vorum við að koma upp kaupfélagi sem var með alls kyns rekstur og vann mikið fyrir bændur. Svo flutti ég aftur upp til Kilimanjaro-héraðs til Moshi og þar vorum við að vinna í kaffibransanum.“
Sigríður nýtur sólarinnar á Kínamúrnum.
Ferðin í tilefni starfsloka Sigríðar
Það má víst með sanni segja að þið séuð ekkert ókunnug því að fara um framandi slóðir. Ykkur munaði kannski ekkert um að skella ykkur til Kína?
„Nei alls ekki,“ segir Sigríður. „Þetta kemur svolítið í kjölfar þess að ég var að hætta að vinna og mig langaði að fara til einhvers lands sem ég hefði ekki farið til áður. Við byrjuðum á að fara til Japans. Við lögðum af stað þangað tveimur eða þremur dögum eftir að ég hætti að vinna og svo kom þessi Kínaferð upp í hendurnar á okkur. Kína er náttúrulega svo magnað land og stórt og mig hefur alltaf langað að koma þangað. Okkur fannst alveg tilvalið að skella okkur.“
„Við sjáum ekki eftir því,“ bætir Kristján við. „Þetta var alveg stórmögnuð ferð. Japansferðin auðvitað líka.“
„Ferðirnar voru ólíkar þótt þær væru skipulagðar á svipaðan hátt,“ heldur Sigríður áfam. „Þessi tvö lönd eru bara svo ólík, landslagið og menningin.“
Var eitthvað sem stendur upp úr? „Í Japan fannst mér vegakerfið alveg stórkostlegt. Vegirnir voru á mörgun hæðum og keyrðum við í Tokyo stundum í sömu hæð og 4 eða 5 hæð í háhýsi“ segir Sigríður. „Það var svo mikið af brúm og maður fór undir eina og yfir aðra. Þetta var einhvern veginn svo magnað en það var margt annað líka.“
„Já, og svo bora þeir göng í gegnum hvert einasta fjall svo það er greið leið á nánast á jafnsléttu um allt,“ bætir Kristján við.
„En hvað Kína varðar er ég ekki viss um að við séum sammála um hvað stóð upp úr,“ segir hún. „Það er svo margt, á hverjum degi fór maður í ný verkefni og mér fannst allt vera stórkostlegt. En mér fannst Avatar-fjöllin mögnuð og að sjá Terra Cotta herinn var ótrúlegt. Ég sá fyrir stuttu heimildamynd á netinu um tilurð þeirra. Þetta er ótrúlegt. Svo var tilfinningin að standa á Torgi hins himneska friðar alveg sérstök. Það er einhver ólýsanleg tilfinning sem kemur þegar maður er fýsískt á staðnum. Ég fylgdist vel með þegar stúdentauppreisnin var. Ég var þá stödd í London hjá vinkonu minni og BBC var með beina útsendingu frá þessum atburðum allan daginn. Mér fannst alveg magnað að koma og standa þar. Kristín A. Árnadóttir stóð líka mjög vel sem fararstjóri og það setti punktinn yfir i-ið að hún sagði okkur alls konar sögur af því sem hún hafði upplifað sem sendiherra í Peking og það gat magnað upp upplifunina af hverjum stað. Það var mjög skemmtilegt.“
Hjónin á Torgi hins himneska friðar með Maó í bakgrunni.
Á mynd af sér með Maó í bakgrunni
„Ég er sammála Siggu í því að Avatar-fjöllin voru stórbrotin og að fara þar upp var heilt ævintýri,“ segir Kristján. „Það vakti líka sérstaka athygli hjá mér hvað kurteisin er mikil alls staðar og hvað Kínverjar eru hjálpsamir á allan hátt. Það var svo margt í ferðinni sem var algjörlega nýtt fyrir sjónum okkar, eins og Terra Cotta-herinn. Mér fannst algjör upplifun að hafa tækifæri til að koma þangað. Ég tek líka undir með Siggu að það var gaman að koma á torg hins himneska friðar og fá tækifæri til að stíga þar niður fæti. Ég á mynd mér með stóru myndina af Maó formanni í bakgrunni. Það er ekki ónýtt að eiga slíka minningu. Torgið er gríðarlega stórt og ég var svolítið hissa á að ekki var fleira fólk á ferðinni um það en raun bar vitni.“
„Já, smáatriðin á hverjum hermanni voru einstök. Sumir voru ungir, aðrir voru með hrukkur og höfuðbúnaðurinn og búningarnir gáfu til kynna hvaða stöðu þeir gengdu í hernum. Þetta var allt úthugsað,“ segir Sigríður.
„Ég held að Kristín hafi komið að skipulagningu þessarar ferðar og reynsla hennar af því að búa þarna í nokkur ár nýst mjög vel. Það var hver dagur einstakur og gerólíkur þeim fyrri. Allt var einhvern veginn alveg eins og best verður á kosið,“ segir Kristján.
Glerbrúin sem Sigríður lét leiða sig yfir með lokuð augu.
Lokaði augunum og lét leiða sig yfir glerbrú
En eruð þið farin að hugsa fyrir næstu ferð? „Nei reyndar ekki,“ segir Kristján.
„Við erum reyndar að fara til Sikileyjar í haust,“ skýtur kona hans inn í. „Það er fjörutíu manna hópur sem fer eitthvert saman á hverju ári og fer annað hver ár erlendis og hitt innanlands. Annað er ekki skipulagt.“
„Þetta eru hjúkkur sem útskrifuðust saman og við karlarnir fáum að sigla með,“ bætir Kristján við.
En hafið þið hugsað ykkur að fara aftur á svona fjarlægar og framandi slóðir? „Já, það kemur alveg til greina. Reyndar var Kristján að stinga upp á að færum bara til Tene á næsta ári. Maður verður að gera það líka. Það verður nú að segjast að flugið tekur á. Til Japans er tólf tíma flug frá Helskinki í beinu flugiog það er pínu strangt en annað hvort er að fara núna eða ekki.“
„Svona langt flug kemur fram í flugþreytu og það tekur alveg sólarhring að jafna sig,“ segir Kristján. „Sérstaklega fyrir gamlingja eins og okkur en allir þessir staðir sem við komum á, allar þessar borgir höfðu séreinkenni hver fyrir sig og alltaf eitthvað nýtt að
sjá.“
„Svo fórum við að djúpum dal sem er þrjúhundruð metra djúpur og það var glerbrú yfir. Ég er frekar lofthrædd og lokaði augunum og lét leiða mig yfir. Svo þurfti ég að fara til baka og þá horfði ég bara beint fram en var rosalega stolt af mér þegar ég var komin yfir. En eftir á var þetta óskaplega gaman og minningarnar lifa. Maður getur talað um afrekin sín,“ segir Sigríður.
Avata-fjöllin eru tignarleg og fögur.
Engin mengun í Peking
„Já, og að hafa stigið fæti á Kínamúrinn og klappað honum aðeins. Við gengum ekki langt, enda er hann lengri en 5 km,“ heldur Kristján áfram.
„Eitt kom mér nokkuð spánskt fyrir sjónir og það var að engin mengun var í Peking. Við höfðum búist við að mengunarský væri yfir borginni en loftið var alveg hreint. Þar er svo mikið af rafbílum orðið,“ segir Sigríður.
Þau eru sammála um að bæði í Japan og Kína hafi allt verið óvenjulega hreint og snyrtilegt og hvergi hægt að sjá að hlutirnir séu látnir drabbast niður.
„Á þessum stöðum sem við vorum á urðum við ekki vör við mengun eða óþrif og ekki í Shanghai heldur. Japan er hreinna og við fórum með innfæddum leiðsögumanni um þar og hann sagði að fólk mætti jafnvel hálftíma áður en vinnudagur þess hefst til að sópa og laga til í kringum vinnustaðinn. Það eru ekki ruslafötur úti á götum þar, þú tekur allt rusl með þér heim. Það er mikill agi í Japan og þar eru allir í röðum. Þú ert ekkert að troðast framfyrir þar nema inn í lestina áður en hurðin lokast,“ segir Sigríður.
„Sjálfstjórnin hjá hverjum einstaklingi og virðingin fyrir umhverfinu og almannarými er mjög mikil í Japan,“ bætir Kristján við.
Tindar Avatar-fjalla huldir þoku.
Bakpokinn öruggur þótt hann hafi gleymst
Og fleira var eftirtektarvert hvað varðar mannfólkið og menninguna. „Var það ekki í Kína að þú gleymdir bakpokanum þínum inni á veitingastað?“ Spyr Sigríður mann sinn. Hann samsinnir því. „Leiðsögumaðurinn sagði okkur að hafa ekki áhyggjur af því,“ heldur hún áfram, „það myndi enginn taka þetta svo við löbbuðum til baka og þá var þjónustufólkið búið að taka hann til hliðar og rétti okkur. Mér fannst líka ótrúlegt hvað við sáum litla fátækt. Það er mikið af háhýsum og þau eru dálítið í Sovíet-stíl en í sumum gluggunum sá maður svolítið draslaralegt fyrir gluggunum og innan við þá. En hvert sem við fórum í lestum, keyrandi og gangandi sá maður enga fátækt en nota bene við vorum auðvitað túristar. Auðvitað hefur efnahagsástand þessa stóra lands batnað mjög mikið og ég held að breytingin sé umtalsverð.“
„Það vakti athygli mína þegar við vorum að fara milli borga með lest, vorum á leið til Shanghai, og við keyrðum í fleiri klukkutíma eftir flatneskju þar sem bændur voru að rækta korn og hitt og þetta. Húsin virtust vera þokkaleg, öll í sama stíl og maður sá
hvergi drasl og rusl. Það var eins og það hefði verið ryksugað og tekið til þarna allt í kring. Hvergi var að sjá bílhræ eða annað drasl sem maður sér hér um allar sveitir. Það var minnisstætt, eins og allt annað sem við upplifðum,“ segir Kristján að lokum og það er augljóst að þau eru tilbúin í næsta ferðalag hvort sem það verður til Tene eða Timbuktú.
Steingerður Steinarsdóttir ritstjóri Lifðu núna skrifar.
