Finnst þér þú hafa misst einbeitingu og að sífellt styttist sá tími sem þú heldur athygli? Þú ert ekki ein um þetta og vísindamenn hjá Kaliforníuháskóla gerðu rannsókn á eftirtekt og einbeitngu fólks árið 2004 og komust að því að hvoru tveggjja hefur dalað mikið. Leiða má líkum að því að ástandið sé enn verra í dag. En hvað er til ráða?
Margir vilja kenna tölvum og tæknivæðingu um hversu illa okkur gengur að halda athygli. Ekki er nema öld síðan að kennslustundir í skólum voru klukkustund og talið að nemendur gætu auðveldlega einbeitt sér að náminu í þann tíma en á sjötta áratug síðustu aldar voru kennslustundir styttar í fjörutíu og fimm mínútur. Í dag er algengt að þær vari í fjörutíu mínútur og flestir kennarar kenna aðeins helminginn af þeim tíma og láta nemendur gera verkefni hinn.
Vísindin sýna sömuleiðis að minni fólks hefur hrakað mjög mikið. Margvíslegar rannsóknir hafa verið gerðar á minninu og hversu vel fólki gengur að muna tiltekinn fjölda hluta í ákveðinn tíma. Um miðja öldina voru það að meðaltali 10-15 atriði sem menn gátu munað í 10-15 mínútur. Í dag eru það 7. Það þýðir til að mynda ekki lengur að senda barn út í búð og ætlast til að það kaupi fleiri tvær til þrjár vörutegundir.
Skjárinn glepur
Flestir vísindamenn telja að ástæðuna fyrir þessu sé að finna í hversu hratt netið og það efni sem við horfum á breytist. Við erum sífellt að skrolla, flytja okkur á milli og myndir að breytast fyrir augunum á okkur. Þörfin fyrir að muna er einnig minni. Í dag er nóg að gúggla eða taka upp símann og hringja hafi eitthvað gleymst. Áður fyrr var það flóknara og menn sáu sér þess vegna hag í að leggja á minnið.
En er þetta þá ekki bara í lagi? Getum við ekki haldið áfram að skrolla, gúggla og hringja? Jú, vissulega en heilinn þarfnast þjálfunar til að viðhalda hæfni sinni og krafti. Stöðugt áreiti er honum ekki hollt og með því að færa athyglina sífellt frá einu í annað er hætta á að ekkert festist okkur í minni og við missum hæfileikann til náms og til þess að halda í þekkingu. Við erum einnig líklegri til að gera mistök þegar við náum ekki að einbeita okkur og halda athyglinni. Ef við náum ekki að einbeita okkur erum við líklegri til að taka hvatvísar ákvarðanir og gera eitthvað sem við iðrumst síðar, eins og að kaupa eitthvað sem við höfum enga þörf fyrir eða opna tengil frá svindlara.
Góðu fréttirnar eru hins vegar þær að við getum gert ýmislegt til að bæta okkur og halda við bæði athyglisgáfunni og minninu. Þetta er alltaf spurning um val og allir ættu að spyrja sig hvort þeir þurfi virkilega að vera með símann á sér allar stundir sólarhringsins. Það er gott að gefa honum frí. Eins er frábært að skammta sér skjátíma og ákveða að ljúka ákveðnu verkefni áður en sest er niður með tölvu, spjald eða síma.
Bók er best vina
Að grípa bók og lesa er frábær leið til að auka einbeitingartíma. Góðar bækur soga lesandann inn í söguna og heimurinn hverfur honum um stund. Í því er mikil hvíld fyrir hugann fyrir svo utan að nokkrir klukkutímar með bók geta aukið einbeitingartíma þinn verulega.
Gættu þess að hvílast vel
Ef fólk er þreytt minnkar einbeitingartíminn verulega og það á erfitt með að halda athyglinni lengur en nokkrar sekúndur. Með því að gæta þess að líkaminn fái góða hvíld er hægt að bæta verulega hæfni sína til að hugsa.
Taktu þér hlé
Þegar unnið er að verkefnum sem krefjast athygli og einbeitingar er gott að taka sér hlé af og til. Með því að standa reglulega upp, fara út að ganga eða sinna öðru einföldu verkefni jafnframt því stóra gefst tími til að endurnýja orkuna, ígrunda það sem gert var síðast og efla sköpunarkraftinn. Það má setja sér tímamörk hvað hléin varðar og lengja tímann milli þeirra ef fólk vill þjálfa athyglina og lengja einbeitingartímann.
Hvar er mikilvægt fyrir þig?
Fólk verður sjálft að ákveða hvað því þykir mikilvægt og einbeita sér að því. Þegar ljóst er að eitthvað skiptir verulega máli fyrir mann er auðveldara að forgangsraða því og halda sig við efnið.
