Anna Silfa Þorsteinsdóttir hefur alla tíð nærst á sköpun. Hún var farin að hanna og sauma eigin fatnað tólf ára og á sama aldri klippti hún sinn fyrsta kúnna. Handavinnukennarinn hennar hvatti hana til að læra fatahönnun en annað átti fyrir Önnu Silfu að liggja áður en að því kæmi að hún helgaði sig alfarið hönnun. Allt sem hún tók sér fyrir hendur átti þó sammerkt að til að skila því vel þurfti listræna taug og gott auga fyrir formum og litum. Í dag hannar hún frumlega og einstaklega fallega skartgripi með óvænt skemmtilegt notagildi.
Einhver benti þér ungri á að þú ættir að verða fatahönnuður, hver var það?
„Handavinnukennarinn minn sagði þetta. Ég var alltaf með 10 í handavinnu. Í þá daga fór maður í handavinnu og smíði og ég stóð alltaf framarlega í þessum fögum. Ég byrjaði að sauma öll mín föt tólf ára gömul. Þá lagði ég efni á gólfið, klippti og saumaði.“
En hvers vegna þessi áhugi á handverki, var hann í fjölskyldunni? „Mamma mín var engin handavinnukona,“ segir Anna Silfa og hlær. „Hún sagði alltaf að ég hefði þessi gen frá Silfu, ömmu minni. Hún var svo mikil handverkskona. Saumaði út og gerði allt í höndunum sem þurfti. Ég er skírð í höfuðið á bæði föður- og móðurömmu minni.“
Anna Silfa hefur alltaf lagt mikið upp úr því að líta vel út og vera smart.
Endaði í rakaranámi
Hvernig þróaðist svo þessi löngun, fórstu í nám í hönnun?
„Í gamla daga gat maður farið í starfskynningu í eina viku. Skólinn bauð upp á að krakkar veldu sér fag og svo var þeim útvegað fyrirtæki eða einstaklingur að heimsækja til að kynnast starfi þeirra. Þá var ég byrjuð að vinna á rakara- og hárgreiðslustofu uppi í Mosfellsbæ. Fékk að skola permanent úr hári og aðstoða í jólaösinni og svona. En mig langaði að verða fatahönnuður og vegna þess að ég hafði fengið þessa hvatningu frá handvinnukennaranum valdi ég það fag. Ég fékk að fara í viku til nýs hönnuðar sem var með stofu niðri í bæ. Hún flutti síðar til Ameríku og er búsett þar enn í dag. En þegar til kom leist mér ekki alveg nógu vel á starfið. Ég sá fyrir mér að ég gæti þetta ekki, setið bara við saumavélina og slitið mér út. Mér fannst starfið einhæft miðað við það sem ég fékk að kynnast á þessari viku.
Ég hafði líka mikinn áhuga á gullsmíði líka. Vinur pabba var með gullsmíðaverkstæði á Laugaveginum og mamma talaði við hann. Hann sagði að vonlaust væri að komast á samning sem nemi í gullsmíði. Það hefur alltaf verið umsetið á Íslandi. Ég endaði því á að læra til rakara. Ég var byrjuð að klippa 12 ára, fékk þá minn fyrsta kúnna. En auðvitað gerði ég þetta öðruvísi en allir aðrir, var í náminu á daginn fór þaðan og klippti á rakarastofunni á kvöldin og um helgar og að auki var ég í vinnu í Hagkaup við að merkja föt,“ segir hún og hlær við.
Stuðlafoss heita þessir fallegu eyrnalokkar en þeir eru tveir gripir í einum því hægt er að fjarlægja fossinn frá stuðlaberginu. Svartifoss var innblásturinn að þeim og Halla Tómasdóttir forseti Ísland á par af þeim og ber þá oft.
Unnið á háklassastofu á Hawaii
Þetta þótti henni ekkert tiltökumál. Vinnan var skemmtileg og Anna Silfa hefur alltaf haft gaman af að vinna. En svo varð vending á lífi hennar.
„Í mér bjó einhver útþrá. Ég kynntist Ameríkana á Hótel Borg og við urðum svona líka ástfangin. Hann var skarpgreindur og vann keppni, Gáfaðasti maðurinn, á vegum hersins en hann var hermaður á vellinum. Verðlaunin voru að hann gat valið sér annan dvalarstað, aðra herstöð að vinna í en á Íslandi. Hann langaði að fara til Hawaii en ég gat ekki farið með honum nema við værum gift. Við ákváðum þá að gifta okkur og vegna þess hve langt ég var komin í náminu gat ég gengið beint inn á stofu á Hawaii. Þar vann ég á háklassastofu, Liberty House Beauty Saloon. Liberty House var mall þar sem öll fínu og dýru merkin fengust. Þar var ég í tvö ár. Hjónabandið entist hins vegar ekkert. Við vorum komin út í september og vorum í sundur um áramót.“
Blómhjarta heita þessir fallegu skartgripir.
Frumkvöðull í hárlitun
Þótt hjónabandið hafi ekki gengið héldu Anna Silfa og maðurinn vináttu og hún er enn í dag í sambandi við fjölskyldu hans en hann er látinn fyrir nokkrum árum. Í Liberty House kynntist Anna Silfa hins vegar öllu því nýjasta í hárgreiðslu og hárvörum og kom heim með þá þekkingu.
„Liberty House Beauty Saloon var það góð stofa að reglulega var kennsla. Við vorum t.d. að vinna með Wella liti og vikulega komu fagmenn frá þeim og kenndu okkur. Ég var því fyrsta manneskja til að gera álstrípur. Það var ekki fyrr en ári eftir að ég kom heim að Elsa Haralds fór að sýna álstrípur. Það var virkilega erfitt fyrir mig í fyrstu að fá kúnnana til að samþykkja þetta. Fólk vildi bara fá hettu. Ég var hins vegar mjög heppin með minn lærimeistara. Hann hét Eiríkur Þorsteinsson og varð Íslandsmeistari í hárskurði ár eftir ár á þessum tíma. Við náðum vel saman og ég tók vel við kennslunni frá honum. Hann hvatti mig til að fara í Íslandsmeistarakeppni nema í hárskurði og ég fór í það til að gera Eirík hreykinn af mér og vann. Svo var ég komin í eigin rekstur 22 ára gömul og það var líka fyrir hans hvatningu.
Anna Silfa og Egill þau eru sálufélagar.
Honum var hins vegar starsýnt á mig þegar ég tók á móti kúnna á stofunni hjá honum í fyrsta sinn. Ég gekk á móti manneskjunni, rétti fram höndina og sagði: „Komdu sæll, ég heiti Anna Silfa ég er að fara að klippa þig.“ Manninn rak í rogastans enda hafði hann aldrei fengið viðlíka móttökur á rakarastofu. Eiríkur kom til mín eftir á og sagði: „Ég held að þetta sé aðeins of amerískt.“ Úti voru ákveðnar reglur, pilsið mátti ekki vera of stutt, ég varð að vera í nylonsokkum og hælaskóm og með velsnyrtar neglur og hárið fullkomið. Ef ekki var farið að þessum reglum gat maður bara farið og leitað að vinnu annars staðar. Ég kynntist hins vegar mörgu góðu fólki þarna úti og eignaðist góða vini. Tíu árum seinna fór ég til Hawaii í heimsókn og þar var allt við það sama nema allir voru tíu árum eldri. Þar tíðkast að ef þú færð góða vinnu heldur þú í hana og ert ekkert að færa þig. Hér er miklu meiri hreyfing á vinnuaflinu.“
Gersemi heitir þetta men og ber nafn með rentu.
Búin á sál og líkama
Anna Silfa stofnaði fyrstu stofuna í Mosfellsbæ og kynntist um svipað leyti barnsföður sínum. Þau eignuðust tvær dætur og reksturinn gekk vel. Hún flutti sig um set og stækkaði stofuna og lauk námi í förðunarfræði því hún vildi geta sett saman heildarpakka fyrir kúnna.
„Á þessum tíma fór ég að verða svo hrikalega slæm í skrokknum,“ segir hún. „Í ljós kom að ég var með slæma slitgigt og það setti aldeilis strik í reikninginn fyrir mig. Ég hélt engu að síður áfram. Ég var með starfsfólk og reksturinn gekk mjög vel en ég gekk of nærri mér. Fastakúnni, kona sem vann á Reykjalundi átti tíma hjá mér. Hún eiginlega bjargaði mér. Hún leit á mig og sagði: „Anna mín þú ert ekki að fara að klippa mig í dag.“ Síðan leiddi hún mig að sófanum á biðstofuni og setti mig niður þar. Ég var búin á líkama og sál.“
Í dag gerir Anna Silfa sér ljóst að hún var komin í kulnunarástand. Slitgigtin var mikil í hálsi og baki en að auki var hún komin með vefjagigt.
„Ég hef aldrei náð mér alveg,“ segir hún. „Ég hef samt alltaf reynt að vinna og búið mér til tækifæri sem henta mér. Það er svo ríkt í mér að vilja vera sjáfstæð. Meðan ég var að reyna að byggja mig upp fór ég í textíldeildina í Fjölbrautarskólanum í Breiðholti. Yndislegir kennarar voru þar og þegar nemar eru búnir með þá deild opnast greið leið í hönnunarskóla erlendis. Þetta nám er mjög góður grunnur. Ég komst hins vegar ekki út en hef alltaf notið þess að setja saman efni og liti, búa til mynstur og í hárgreiðslunni kom það sannarlega að notum. Ég sérhæfði mig í hárlitun og naut þess þar að velja vel saman liti og blanda.
Ég bjó á Akranesi og þar stofnaði ég garnbúð sem hét Garnbúðin. Hélt að það yrði fínt rólegheitastarf fyrir mig en svo varð það auðvitað ekki þannig. Ég byrjaði í bílskúrnum en svo fór ég að fá hópa alls staðar að af landinu í heimsókn því ég bauð upp á annars konar vöru en var annars staðar að fá. Þetta var í hruninu og hélst í hendur við aukinn prjónaáhuga meðal kvenna. Þetta var skemmtilegur tími.“
„Maður hefur alltaf þurft að lúkka smart“
Líkt og margt skapandi fólk hefur Anna Silfa gott auga fyrir því hvernig litir fara saman og nýtur þess mjög að finna út hvað virkar. Hún leggur mikið upp úr því að líta vel út og nýtur þess að velja sér falleg föt.
„Maður hefur alltaf þurft að lúkka smart,“ segir hún hlær. „En öll þessi störf eru skapandi og skemmtileg. Áður en ég stofnaði garnbúðina hafði ég verið að þæfa. Ég gerði það ekki í höndunum því ég gat það ekki. Ég fór út til Danmerkur til og lærði hjá textílhönnuði þar sem er sérhæfð í nuno-þæfingu. Í þess konar þæfingu er verið að vinna með ull og silki og maður notar þurrkarann til að hjálpa til við að þæfa saman efni. Þegar því er lokið er hægt að taka t.d. snið af jakka og stækka upp sníða efnið og þæfa það niður í rétta stærð. Á ákveðnu stigi er svo hægt að bæta við mynstri eða skreytingu í efnið á völdum stöðum. Ég missti mig alveg í þessu, hannaði og framleiddi meðal annars mikið af pilsum. Þau voru svona, wrap around, og í þeim voru mynstur úr silkiþráðum. Þau voru mjög vinsæl og það gerði mér kleift að halda þessu áfram.“
En svo kom að því að heilsan leyfði ekki svo líkamlega vinnu lengur. Hún gat samt ekki unað aðgerðarlaus og þá urðu til skartgripalínur sem eru sérstæðar hver á sinn hátt.
„Maður er einhvern veginn alltaf á endajöxlunum,“ segir Anna Silfa. „Við skiljum, ég og barnsfaðir minn um svipað leyti og ég er ein í fjögur ár en svo kynnist ég núverandi manninum mínum, Agli Erni Arnarssyni. Við erum algjörir sálufélagar. Hann sá strax hversu skapandi ég er og hefur stutt við bakið á mér. Ég hefði aldrei getað gert þetta nema fyrir hann. Hann vissi að mig hafði dreymt um að verða gullsmiður og ég hafði farið á námskeið í silfursmíði. Hálsinn á mér þoldi ekki að sitja við og smíða en Egill er kaupsýslumaður og sá tækifæri í hönnun. Ég fékk þá hugmynd að gera skartgripi innblásna af stokkabelti frá sextándu öld. Við Egill fórum saman á flug og við erum aldeilis gott teymi.“
Hér sjást prjónaskartgripirnir vel.
Úr varð lína af armböndum, hálsmenum og eyrnalokkum sem endurskapa mynstrið í þessu geysifallega stokkabelti. Hilmar Örn Hilmarsson allsherjargoði valdi nöfn á línurnar, tengdi við gyðjurnar, Freyju, Frigg, Hnoss og Lof og skýrði hvers vegna þessi tiltekni litur á málminum ætti við hverja og eina m.a á Freyja rósagullið því hún grét rósagullstári. Sá texti og sú tenging eykur enn á verðmæti gripanna að mati Önnu Silfu. Þessi lína var unnin í samvinnu við Þjóðminjasafnið. En ekki var látið staðar numið við þetta og fleiri línur urðu til. Nýjastu gripirnir sameina fallegt skart og prjónaskap. Keðjan og eyrnalokkarnir eru nefnilega prjónamál og lítill málstokkur hangir niður úr sumum úr öðrum heklunál og eyrnalokkarnir eru prjónamerki. Nokkuð sem allir prjónaáhugamenn ættu að fagna því þá týnast ekki þessir nauðsynlegu hlutir.
„Ég hanna og teikna skartgripina og sendi þá síðan út og læt aðra sjá um framleiðsluna. Ég er bara að fá útrás fyrir sköpunarhönnunina. Fyrsta verkefnið mitt sem byggt var á stokkabeltinu tók mig alveg heilt ár í vinnslu en ég er orðin sjóaðri núna og ferlið gengur því fljótar fyrir sig. Í dag eru svo flott forrit sem hjálpa manni í ferlinu,“ segir hún og bætir við að enn séu að fæðast hugmyndir og hún hvergi nærri hætt. Á heimasíðu hennar, https://silfa.is/ er hægt að kaupa gripina en einnig eru þar upplýsingar um söluaðila.
Steingerður Steinarsdóttir ritstjóri Lifðu núna skrifar.
Anna Silfa býður lesendum Lifðu núna 20% af öllum vörum á síðunni, Silfa.is. Það eina sem þeir þurfa að gera er að setja inn kóðann: LIFÐU26 og þeir fá 20% afslátt.
